Brıtan prokýratýrasy Londonnyń elıtaly aýdanyndaǵy buryn Nýralı Álıevke tıesili 32,7 mıllıon dollarlyq úıdiń saýdasyn qaıta toqtatty. Bul úı buryn Qazaqstannyń eks-prezıdentiniń nemeresine tıesili bolsa, qazir Kambodja azamattyǵy bar qytaılyq Iýı Sunǵa tıesili, dep habarlaıdy infohub.kz.
Ulybrıtanıanyń Kоróldik prokýrorlyq qyzmeti úıdiń zańsyz jolmen tabylǵan aqshaǵa satyp alynǵanyna kúdiktenedi. Múlikti toqtatý týraly málimet jer reestrine 2026 jylǵy 3 shildede engizilgen, biraq bul týraly jarıa habarlanbaǵan. Qujattardy Transparency International UK alǵan, ol ony Sybaılas jemqorlyq pen uıymdasqan qylmysty tergeý ortalyǵyna (OCCRP) tapsyrǵan.
Iýı Sun úıdi Nýralı Álıevten 2024 jylǵy shildede satyp alǵan. Ulybrıtanıada jańa ıesine eshqandaı aıyp taǵylmaǵan. Ol jýrnalıserdiń saýda men aqshanyń shyǵý tegi týraly suraqtaryna jaýap bermegen, al prokýratýra tergeý málimetterin jarıalamaǵan.
Bul úı buryn 2019 jyly da toqtatylǵan edi. Sonda Ulttyq qylmysqa qarsy agenttik Álıevten úıdi satyp alýǵa jumsalǵan aqshanyń shyǵý tegin túsindirýdi talap etken. Biraq bir jyldan keıin sot túsiniksiz baılyq týraly buıryqty da, múlikti toqtatýdy da kúshin joıǵan. Álıev ókili arqyly brıtan agenttigi jalǵan aqparatqa súıengenin, tergeýdiń negizsiz ekenin málimdegen. Keıin ol úıdi Iýı Sunǵa satqan. Burynǵy jáne qazirgi ıeleri arasynda baılanys saqtalǵany týraly dálel joq.
2022 jylǵy tamyzda Iýı Sun Londondaǵy Kıngs-Kross vokzalynyń janyndaǵy Gasholders kesheninen 8 mıllıon dollarǵa páter satyp alǵan. XIX ǵasyrdaǵy ónerkásip nysany elıtaly turǵyn úıge aınaldyrylǵan. Bul páter toqtatý sharasyna ilinbegen. 2024 jylǵy shildede ony Súı Pyńǵa qaıta resimdegen. Ol jýrnalıserge Iýı Sunmen qandaı qarym-qatynasy baryn túsindirmegen.
OCCRP Iýı Sun men Súı Pyńdy taǵy bir qytaılyq, Kambodja azamattyǵy bar Iýán Ihuamen tanystyratynyn anyqtaǵan. Onyń Ulybrıtanıadaǵy aktıvteri mamyr aıynda jeke toqtatylǵan. Páterdi qaıta resimdeý kezinde Súı Pyń hat-habar úshin Iýán Ihuaǵa tıesili úıdiń mekenjaıyn kórsetken. Iýı Sunnyń eki brıtan kompanıasy Iýán Ihuanyń Londondaǵy taǵy bir toqtatylǵan páterinde tirkelgen. Sondaı-aq, ekeýi de Sıngapýrdaǵy birdeı úı mekenjaıyn kórsetken. Ekeýi de Kambodjadaǵy kompanıalardy basqarǵan jáne Sıngapýrdaǵy bir keńsede tirkelgen ártúrli fırmalarda úlesteri bar. Olardyń qalaı baılanysty ekeni belgisiz.
Múlikti toqtatý sharalary Ulybrıtanıa prokýratýrasynyń qylmystyq kiriske satyp alynǵan múlikke qarsy jańa naýqany aıasynda júrýde. Maýsym aıynda vedomstvo mundaı aktıvterdi qaıtarý men tárkileý óz jumysynyń negizgi baǵyttarynyń biri bolatynyn málimdegen. Prokýrorlar tergeýdiń alǵashqy kezeńderinde-aq múlikti toqtatý múmkindigin eskeretin bolady.
Buryn habarlanǵandaı, úı Haıgeıttegi Denvýd-roýd, 32 mekenjaıynda, jabyq tuıyq kóshede ornalasqan. 2008 jyly ony Álıevter otbasynyń korporatıvtik qurylymdarymen baılanysty Parkview Estates kompanıasy 9,3 mıllıon fýnt sterlıńke satyp alǵan. 2013 jyly múlik Panamalyq Villa Magna Foundation qoryna qaıta resimdelgen. Úı Nazarbaevtar otbasynyń jalpy quny 100 mıllıon dollardan asatyn úsh nysany týraly iste kórsetilgen. Brıtandyq qylmysqa qarsy agenttik aqsha kózi Dárıǵa Nazarbaevanyń burynǵy kúıeýi, Nýralı Álıevtiń ákesi Rahat Álıevtiń kirisi bolýy múmkin dep kúdiktengen. Qorǵaýshylar bul aıypty joqqa shyǵarǵan. Sot aqyrynda túsiniksiz baılyq týraly buıryqtardy jáne múlikti toqtatýdy kúshin joıǵan. Sonymen qatar, brıtan bıligi Dárıǵa Nazarbaeva men Nýralı Álıevke sot shyǵyny retinde shamamen 1,5 mıllıon fýnt sterlıń óteýge mindettegen. Endi sol úı jańa ıesine satylǵannan keıin qaıta toqtatylǵan.