AQSH-tyń Nú-Gempshır jáne Rod-Aılend shtattarynda eki kúnge sozylatyn praımerız bastaldy. Saılaýshylar federaldyq, shtattyq jáne jergilikti deńgeıdegi kandıdattardy tańdaıdy, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Nú-Gempshırde senator Djınn Shahınniń qaıta saılanbaý sheshimi básekelestikti kúsheıtti. Respýblıkashyldar arasynda ony almastyrýǵa nıet bildirgen segiz úmitkerdiń ekeýi — buryn ony jeńgen Djon Sýnýný men Skott Braýn. Demokrattardan bes úmitker saılaýǵa túsip jatyr, onyń ishinde ókilder palatasynyń múshesi Krıs Pappas ta bar. Onyń 1-shi okrýgten ketýi kóptegen kandıdattardyń nazaryn aýdardy. Shahınniń qyzy Stefanı Shahın de Pappas ornyna demokratıalyq nomınasıaǵa úmitker, sondaı-aq burynǵy kandıdat Mora Sallıvan da bar.
Rod-Aılendte gýbernator Den Makkı ekinshi tolyq merzimge saılaný úshin qıyn demokratıalyq praımerızge tap boldy. Makkı 2021 jyly naýryzda gýbernator Djına Raımondo AQSh saýda mınıstri bolyp ketkennen keıin qyzmetke kirisip, 2022 jyly úlken aıyrmashylyqpen jeńiske jetken edi. Endi ol 2014 jyldan beri alǵashqy saılanǵan gýbernator retinde qaıta nomınasıadan aıyrylý qaýpine tap boldy. Onyń qarsylasy — Rod-Aılendtegi CVS kompanıasynyń burynǵy basshysy Helena Býonanno Foýlks. Ol 2022 jylǵy demokratıalyq praımerızde Makkıden keıin ekinshi oryn alǵan. Foýlks — Konnektıkýtten shyqqan burynǵy demokrat senator Krıs Doddtyń jıeni.
Basqa da mańyzdy oqıǵalar: prezıdent Donald Tramp kanadalyq Bombardier kompanıasyna AQSH-ta óndiris ashpaıynsha, óz ushaqtaryn satýǵa tyıym salatynyn málimdedi. Ol óziniń Truth Social paraqshasynda «Amerıkany qorjyn retinde qaraýdy toqtatyńdar» dep jazdy. Bul — Vashıngton men Ottava arasyndaǵy saýda daýynyń órshýi aıasynda aıtyldy. Kanada seısenbide AQSH-qa qarsy jaýap tarıfterin engizbek. Bombardier kompanıasynyń AQSH-ta 3500 jumysshysy jáne 2800 jetkizýshisi bar, Tehasta jańa servıs ortalyǵy ashylýda.
Nú-Iork meri Zohran Mamdanı 11 qyrkúıektegi eske alý sharasynda burynǵy mer Rýdolf Djýlıanımen kezdesýi múmkin. Djýlıanı Mamdanıdiń musylman dinin synap, onyń sharaǵa qatysýyna qarsylyq bildirgen edi. Djýlıanı Newsmax arnasyna bergen suhbatynda «Men dostarymdy joǵalttym, onyń kelýi meni renjitedi» degen.
Saılaý quqyǵyn qorǵaıtyn birneshe uıym — Democracy Defenders Fund, Campaign Legal Center jáne Amerıkandyq azamattyq bostandyqtar odaǵy — Tramptyń saılaý týraly atqarýshy buıryqtaryna qarsy sot isterin keńeıtýde. Olar bul buıryqtardy AQSH-taǵy zań ústemdigine «soǵys» dep sanaıdy.
AQSh Densaýlyq saqtaý jáne halyqqa qyzmet kórsetý mınıstrligi «genderlik ıdeologıany» solshyl avtorıtarızmmen jáne saıası zorlyqpen baılanystyratyn baıandama jarıalady. Ǵalymdar bul zertteýdiń sapasyz jáne «ashyq saıasılanǵan» ekenin aıtyp, onyń ǵylym men densaýlyq saqtaý salasyn odan ári saıasılandyrýy múmkin ekenin eskertedi. Bul — ákimshiliktiń genderlik rastaý sharalaryn shekteý áreketteriniń jalǵasy.