Associated Press habarlaýynsha, Ormýz buǵazyndaǵy shıelenisti retteýge baǵyttalǵan kelissózder AQSh prezıdenti Donald Tramptan eleýli ymyrany talap etýi múmkin.
Iran men AQSh arasyndaǵy janama kelissózderde Tegeran Vashıngtonnyń buǵaz arqyly munaı tasymalynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin sanksıalardy jeńildetýin talap etýde. Óz kezeginde AQSh ákimshiligi Irannyń ıadrolyq baǵdarlamasyn shektep, aımaqtaǵy áskerı yqpalyn azaıtýdy qalaıdy.
Sarapshylardyń pikirinshe, Tramp ákimshiligi Iranǵa qatysty qatań ustanymdy saqtaýǵa tyrysqanymen, naqty kelisimge jetý úshin belgili bir jeńildikterge barýǵa májbúr bolýy múmkin. Bul ásirese álemdik munaı naryǵyndaǵy turaqsyzdyq pen AQSH-taǵy benzın baǵasynyń ósýi jaǵdaıynda ózekti.
Ormýz buǵazy — álemdegi eń mańyzdy munaı tasymaly joldarynyń biri, ol arqyly álemdik munaı jetkiziliminiń edáýir bóligi ótedi. Buǵazdyń jabylý qaýpi álemdik ekonomıkaǵa aýyr soqqy bolýy múmkin.
Kelissózderdiń taǵy bir kúrdeli aspektisi — Irannyń aımaqtaǵy AQSh áskerı kúshterin qysqartýdy talap etýi. Vashıngton buǵan qarsy, sebebi bul Parsy shyǵanaǵyndaǵy AQSh strategıalyq múddelerine qaýip tóndiredi dep sanaıdy.
Tramp ákimshiliginiń burynǵy keńesshileri men dıplomattary Iranmen kelisimge jetý úshin AQSH-qa sanksıalardy ishinara alyp tastaýǵa nemese Irannyń munaı eksportyna qatysty shekteýlerdi jeńildetýge týra kelýi múmkin deıdi. Alaıda bul Tramptyń ishki saıası qarsylastarynyń synyna ushyraýy yqtımal.
Iran da óz ustanymyn bildirdi. Tegeran buǵazdaǵy qaýipsizdikti qamtamasyz etýge daıyn ekenin, biraq ol úshin ekonomıkalyq jeńildikter qajet ekenin aıtady. Irannyń joǵarǵy kóshbasshysy Álı Hameneı buǵan deıin AQSH-pen tikeleı kelissózderden bas tartqan bolatyn.
Qazirgi ýaqytta Oman men Katar taraptar arasynda deldal bolyp, habar almasýǵa kómektesip, kelissózderdiń jalǵasýyna yqpal etýde.