Qyzylorda oblysy, Qazaly aýdany,
Áıteke bı kenti, №70 mektep
tarıh jáne quqyq pániniń muǵalimi
Ahmetova Bagıla Serıkbaevna

Sabaqtyń taqyryby: Orta ǵasyrlardaǵy Qytaı memleketi

Sabaqtyń maqsaty:
Bilimdilik: orta ǵasyrlardaǵy qytaı memleketi, saıası qurylysy, dinniń taralýy jaıly , oqýshylarǵa tarıhı maǵlumat berý
tárbıelik: eńbekke, uqyptylyqqa tárbıeleý
damytýshylyq: oı pikir, kózqaras qalyptastyrý, óz oıyn erkin aıtýǵa tarıhı oqıǵany taldaı bilýge úıretý
Kórnekiligi: ınteraktıvti taqta, XI-XVIǵasyrlardaǵy Qytaı,
Japonıa elderiniń saıası kartasy.tirek sqemalar t.b
Ádisi: kim jyldam, matematıkalyq qobdısha, tarıhı synaq hat,
sýretter sóıleıdi.
Túri: aralas sabaq
Sabaqtyń barysy:
Uıymdastyrý kezeńi. Oqýshylardy túgeldep , olardyń zeıinin sabaqqa aýdarý
Úı tapsyrmasyn suraý. Japonıadaǵy feodaldyq qurylys.
Suraqtar men tapsyrmalar.
1.Samýraı degen sóz neni bildiredi?
2.Japonıanyń saıası qurylymy qandaı boldy?
Segýn degenimiz kim?
3.Sharýalar kóterilisiniń negizgi talaptary qandaı boldy?
Halyq jınalysy qandaı máselelerdi sheshti?
4.Japon halqynyń ejelgi qolóneri nesimen áıgili boldy?
5.Japonıada bir ortalyqqa baǵynǵan memleket qurý úshin kúresken adamdardy atańdar?
6.Japonıanyń oqshaýlaný saıasatyn qalaı túsinýge bolady?
Matematıkalyq qobdısha(oıyny).
Tapsyrma: Matematıkalyq esepti shyǵarda shyqqan sanda qandaı oqıǵa bolǵanyn aıt.
1.1240+(60*4+3)=
2.15, 2 *100+12=
3.(100*3+72/6)+1280=
4.4400*0, 5-7, 72*100=
Jaýaptar
1.1483 jyly 67 myń Japon semserleri shetelge satyldy
2.1532 jyly Japonıanyń Kıoto, Harımo,
Ise, Taıba, qalalarynda kóterilis boldy
3.1592 jyly Japonıa Koreıa eline eki ret joryq jasady.
4.1428 jyly Japonıadaǵy sharýalardyń eń iri kóterilisteri Kıoto qalasy mańynda boldy.
Úı tapsyrmasyn qorytyndylaý.
Mıkado.Eń joǵarǵy bılik jáne jer ıeligi.El bıligin muragerlikpen qaldyryp otyrdy
Segýn. Mıkadonyń birinshi mınıstri, ýáziri.Áskerı top, qolbasshy.
Samýraılarǵa basshylyq etti .Ókimet basshysy, bılikti muragerlikpen qaldyryp otyrdy.1199jyly úkimet bıligi Segýn Hodze Tokısamaǵa ótti.Japonıada áskerı –feodaldyq memleket quryldy.

Jańa sabaqty túsindirý.
Jospar: 1.Qytaı memleketi
2. Qytaıdyń saıası qurylysy
3. Dinniń taralýy
Qytaı jeri Uly Qytaı qorǵanynan Ońtústik Qytaı teńizine deıin, sol kezdegi sharýashylyǵy jaqsy damyǵan aımaqtar-Hýanhe, Ianszy ózenderine jáne Sychýan;Shandan aımaqtaryna deıingi jerlerdi alyp jatyr.
Qytaı eli kúni búginge deıin Jibek eli dep atalady.Sebebi Qytaıda Jibek qurty ósirilip keledi.Qytaı men Batys Eýropa arasyndaǵy saýda joly Uly Jibek joly dep atalady.Jer ıeliginiń eki túri boldy.Memlekettik menshik jáne úlestik menshik.589 jyly Qytaıda birtutas feodaldyq memleket quryldy.Ian Szán eldiń ımperatory bolady.
589-616j.j Sýı áýleti
616-907j.j Tan áýleti
960-1279 j.j Sýn áýleti
IV-V ǵasyrlarda Qytaı memleketinde býdda dini keń tarady.
Býddızm Qytaıǵa Úndistannan kelgen Dindi ýaǵyzdaýshy jáne dindi taratýshy Býdda hramy boldy.
Jańa zamannyń I ǵasyrynda Qytaıda daosızm dini taraıdy.Onyń negizin qalaýshy Chjan Lın
Qytaı Halyq Respýblıkasy baıraǵy, eltańbasy, ánurany(Eriktiler marshy)
El ordasy Beıjiń Eń iri qalasy Shanhaı Resmı tili Qytaı
Úkimet túri Sosıalısik Respýblıka tóraǵasy Hý Jıntaý,
Premeri Ýyn Jıabaý
Ulttyq aqshasy Qytaı ıýáni Halyq sany 1 mıllıard 300 mıllıonnan astam
Tili –Tıbet tilderi tobyna jatady.Taıvan, Sıngapýr, Malaızıa, t.b elderde qoldanylady.
Mysaly: Chýnkýa koche-Qytaı memleketi--------Ýo-bes
Nıhaý-sálem---------------------------------------------syıchıthıa aı-tórt
Chýsı-rahmet---------------------------------------------sen-úsh

Jańa sabaqty bekitý:
Oqýshylarǵa suraqtar men tapsyrmalar berý
Kim jyldam, Tarıhı synaqhat, Sýretpen jumys,
Qorytyndy: Sonymen balalar biz búgin Qytaı memleketi týraly kóptegen málimetter aldyq.Eger suraqtaryńyz bolsa qoıýlaryńyzǵa bolady.
Baǵalaý: Sabaqtyń qorytyndysy boıynsha oqýshylardy baǵalaý. Alǵan baǵalaryn kúndelik dápterlerine qoıyp beremin
Úı tapsyrmasyn berý:
1.Orta ǵasyrlardaǵy Qytaı memleketi(oqýǵa)
2.Qytaı memleketi(esse jazý)