Sabaqtyń taqyryby: Orhon - Enıseı eskertkishteri. «Kúltegin» jyry
Sabaq negizdelgen oqý maqsattary ádebı shyǵarmadaǵy tulǵalyq bolmysty gýmanısik turǵydan taldaý (T/J2).
Sabaq nátıjesi:
Oqýshylardyń barlyǵy mynany oryndaı alady: Oqýlyqta berilgen jáne qosymsha tapsyrmalardy oryndaıdy. Jazba jumys jasaıdy. Suraqqa jaýap beredi.
Oqýshylardyń kóbisi mynany oryndaı alady: Toptyq jumysty birlese oryndaıdy. Óz betinshe jumys jasaıdy. Suraqqa jaýap beredi. Qosymsha úlestirme resýrstarmen jumys jasaıdy.
Oqýshylardyń keıbireýi mynany oryndaı alady:
Oqýlyqtan tys berilgen qosymsha tapsyrmalardy oryndaıdy, taqyryp boıynsha qosymsha málimetter men dálelder keltire alady.
Baǵalaý krıterıi Jeke, juptyq, toptyq tapsyrmalardy oryndaı alady. Sabaq barysynda tyńdaýshynyń nazaryn ózine aýdara alady.
Tildik quzirettilik ádebı shyǵarma
Resýrstar Oqýlyq, sýretter, topqa bólýge arnalǵan kespe qaǵazdar jáne ártúrli zattar, toptyq tapsyrmalar, keri baılanys, stıker.
Ádis - tásilder Suraq - jaýap, áńgimeleý, túsindirý, oıyn, kórnekilik. Refleksıa.
Pánaralyq baılanys Mýzyka, qazaq tili.
Aldyńǵy oqý 6 - synypta ótken bilimdi pysyqtaý, eske túsirý
Bastalýy 5 mınýt
Baǵalaý paraqshasymen tanystyrý
Toptarǵa bólý.
Sebetpen konfet ákelý. Oqýshylarǵa sebetten konfet alýlaryn suraımyn. Konfettiń túrlerine qaraı 3 topqa bólinip otyrady.
1 - top «Sary kámpıtter»
2 - top «Kók kámpıtter»
3 - top «Qyzyl kámpıtter»
Psıhologıalyq ahýal qalyptastyrý:
«Qyzyl gúlim - aı» bı
Jańa bilim 10 mınýt
Bilý jáne túsiný
Berilgen mátinderdi balalar oqyp alady.
«Saqına salmaq oıyny»
Balalar biz búgin saqına salmaq oıynyn oınaımyz. Bul oıynnyń búgingi ereksheligi kimniń qolynda saqına qalsa meniń suraǵyma jaýap beredi?
Ortasy 10 mınýt
Qoldaný
Ár halyqtyń qalyptasý, damý jolynda ózine tán erekshelikteri bar. Bul tarıhı qundylyqty zerdelep jaryqqa shyǵarý qaı memlekette bolmasyn mańyzdy máselelerdiń birine aınalǵan.
Keńester Odaǵy kezinde ótken tarıhymyzdy zertteý múmkin bolmady. Sondyqtan bolar ata - babamyzdyń baı murasy Túrki álemin zertteýde ǵalymdarymyzdyń negizgi eńbekteri egemendikten keıin ǵana kórine bastady.
Túrki halyqtarynyń kóne dáýirdegi uzaq ǵasyrlyq mádenı muralarynyń biri – Kúltegin eskertkishi. Orhon - Enıseı jazýyna jatatyn mańyzdylyǵy jaǵynan baǵa jetpes qundy dúnıe.
Bizge jetken Túrki tarıhy da osy VII - VIII ǵasyrlarda jazylǵan Orhon - Enıseı jazba eskertkishteri arqyly belgili boldy. Eskertkish bir zamanda túrkiler mekendegen Eneseı ózeniniń boıy men qazirgi mońǵol Halyq Respýblıkasynyń astanasy Ýlan - Batordyń batysyndaǵy 400 kılometr jerdegi Orhon ózeni boıyndaǵy Kosho - Saıdam oıpatynda ornalasqan. Ony alǵash taýyp, ǵylym álemine málimdeýshi - orys ǵalymy N. M. Iadrınsev. 1890 jyly Geıkel basfın – ýgor qoǵamynyń, 1901 jyly V. Radlov bastaǵan Orys ǵylym Akademıasynyń Ekspedısıalary eskertkish ornatylǵan jerge baryp, jazýdy óz kózderimen kórip, tekserip qaıtady. 1902 jyly Ýjchjoýdaǵy aǵylshyn konsýly K. Kemppel Kúltegin eskertkishine birsypyra zerteý jumysyn júrgizdi. 1909 jyly fransýz saıahatshysy De Lá Kost kelip ketse, 1912 jyly ǵalym V. L. Kotvıch zertteý jumystaryn júrgizdi. 1958 jyly mongol – chehoslavak birikken ǵylymı ekspedısıasy Kúltegin eskertkishinin ornyna qazba jumystaryn júrgizdi. Buǵan basshylyq etken cheh arheology L. Iısl. Bul V. V. Radlovtan keıingi jasalǵan qazba jumysy edi.
Orhon - Enıseı eskertkishteri. «Kúltegin» jyry. júkteý
Orhon - Enıseı eskertkishteri. «Kúltegin» jyry
Sabaqtyń taqyryby: Orhon - Enıseı eskertkishteri. «Kúltegin» jyry
infohub.kz redaksıasy · 2024 j. 5 naýryz794 qaralym
#kúltegin jyry#qysqa merzimdi jospar#jańartylǵan baǵdarlama boıynsha qurylǵan jospar#orhon enıseı eskertkishteri
Usynylady
Oraldyq depýtattar jol júrý jáne qoqys shyǵarý tarıfterin talqylaýdan bas tartty
Qala ákimdigi usynǵan jańa tarıfterdi qabyldaýdan bas tartqan depýtattar aqparattyń jetkiliksizdigin alǵa tartty.
infohub.kz редакциясы·2026 j. 11 maýsym
VI ǵasyrdaǵy jádiger: Mańǵystaýdan óńir tarıhyna jańa kózqaras beretin artefakt tabyldy
Mańǵystaý oblysyndaǵy Qaraqabaq kóne qalashyǵynan tabylǵan VI ǵasyrǵa jatatyn qumyra ólke tarıhyna qatysty jańalyqtar ashýy múmkin.
infohub.kz редакциясы·2026 j. 9 maýsym
Altyn Ordanyń muragerleri: Qazaqstan tarıhynyń resmı nusqasy qalaı ózgerýde?
Tarıhshy Jambyl Sabıtov Qazaqstannyń Altyn Orda murasyna nege kóbirek júginetinin, tarıhqa degen kózqaras qalaı ózgeretinin jáne mektep oqýlyqtarynda qandaı ózgerister bolýy múmkin ekenin aıtyp berdi.
infohub.kz редакциясы·2026 j. 5 maýsym
← ArtqaDerekköz: bilimdiler.kz

