Qurylys kompanıalarynyń páterdi bólip tóleý arqyly artyq tólemsiz satyp alý týraly tartymdy usynystary kóbinese aıtarlyqtaı qosymsha shyǵyndardy jasyrady. Qurylys jáne renovasıa salasyndaǵy sarapshy Dılára Seıtnýrova páter qunynyń 15%-yna deıin jetýi múmkin jasyryn artyq tólem mehanızmin ashyp berdi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.

Sarapshynyń aıtýynsha, qurylys salýshylardyń «0%» bólip tóleýi is júzinde turǵyn úı baǵasynyń 10–15% mólsherindegi ústemeni qamtıdy, ol páter qunyna aldyn ala qosylady. Bul ústeme bastapqy jarna men bólip tóleý merzimine baılanysty, nátıjesinde satyp alýshy ıpotekadaǵy artyq tólemmen salystyrylatyn somany artyq tóleıdi.

Seıtnýrova 60 sharshy metr aýdanyndaǵy komfort-klasstaǵy páterdiń mysalynda esepteýler keltiredi, onyń quny 45,3 mıllıon teńge. Eń kóp taralǵan sharttarda — jarna 50%, merzim 12 aı, ústeme 10% — baǵa 49,83 mıllıon teńgege deıin ósedi, al tıimdi mólsherleme jyldyq 46,5% jetedi. Merzimdi 24 aıǵa ulǵaıtqanda, aı saıynǵy tólem 1,038 mıllıon teńgege deıin tómendeıdi, al mólsherleme jyldyq 22% deıin túsedi.

Bastapqy jarna 30% jáne 24 aıǵa bólip tóleý kezinde 12% ústememen aı saıynǵy tólem 1,48 mıllıon teńgeni quraıdy, al tıimdi mólsherleme — 17,8%. Sarapshynyń esepteýleri boıynsha, eń tıimdi nusqa 20% jarnamen 36 aıǵa bólip tóleý bolyp tabylady, maksımaldy ústeme 15%: tıimdi mólsherleme jyldyq 12,6% quraıdy, al tólem — aıyna 1,158 mıllıon teńge.

Sarapshy bólip tóleýdegi aqsha quny úsh faktormen anyqtalatynyn atap ótedi: jarna mólsheri, merzim jáne ústeme, jáne páter baǵasyna baılanysty emes. Osylaısha, praıs boıynsha eń qymbat bólip tóleý aqsha quny boıynsha eń arzan bolýy múmkin.

Bólip tóleýdi ıpotekamen salystyra otyryp, Seıtnýrova ıpotekada úlken jarna men qysqa merzim tıimdirek ekenin, al bólip tóleý joǵary aı saıynǵy tólemderdi talap etetinin, biraq sońynda arzanyraq bolatynyn atap ótedi. Mysaly, 20 jylǵa beriletin komersıalyq ıpoteka 20% bastapqy jarnamen aıyna shamamen 673 myń teńge tólemdi jáne jalpy 170 mıllıon teńge tólemdi qamtıdy, al 36 aıǵa bólip tóleý 52,09 mıllıon teńgeni quraıdy — aıyrmashylyq 100 mıllıon teńgeden asady.

Degenmen, sarapshy táýekelder týraly eskertedi: bólip tóleý ádette salynyp jatqan nysanǵa aldyn ala satyp alý-satý shartymen resimdeledi, bul qurylystyń aıaqtalýyna kepildik bermeıdi. Sondyqtan satyp alýshylarǵa qarjylyq múmkindikterin muqıat baǵalap, mundaı quraldy tańdamas buryn barlyq núanstardy eskerý mańyzdy.