AQSh Qorǵanys mınıstrliginiń bas ınspektory Iranmen júrgizilgen soǵys saldarynan oq-dári qorynda «tapshylyq» týyndaǵanyn jáne jabdyqtaýda kedergiler paıda bolǵanyn málimdedi. Bul AQSH-ta oq-dári jetispeıdi degendi birneshe ret joqqa shyǵarǵan Prezıdent Donald Tramptyń sózine qaıshy keledi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Tramp AQSH-tyń oq-dári qory «is júzinde sheksiz» dep málimdep, kerisinshe habarlaǵan aqparatty «jalǵan jańalyq» dep ataǵan. Alaıda táýelsiz baqylaýshy organ AQSh aqpannan maýsymǵa deıin oq-dárige 22 mıllıard dollardan astam qarajat jumsaǵanyn, bul «strategıalyq qordyń tapshylyǵyna» ákelgenin habarlady. Aq úıge osy qaıshylyqqa qatysty pikir surap habarlasqan BBC jaýap ala almady.
Jańa baıandama AQSH-tyń qarý-jaraq qory týraly alǵashqy táýelsiz sholý bolyp otyr, ádette mundaı derekter qupıa sanalady. Buǵan deıingi boljamdar AQSH-taǵy tapshylyqtyń aýyr beınesin kórsetken. Soǵys barysynda AQSh kúshteri uzaq qashyqtyqqa áser etetin jerústi shabýyl júıeleri men Irannyń shabýyldaryn tosýǵa arnalǵan áýe jáne zymyran qorǵanys quraldaryn óte kóp mólsherde jumsady. Shilde aıynyń sońynda Strategıalyq jáne halyqaralyq zertteýler ortalyǵy (CSIS) keıbir tosqaýyl zymyrandarynyń — mysaly, Patriot jáne Terminal High Altitude Area Defense (THAAD) júıeleriniń — qory aıtarlyqtaı azaıǵanyn, keıbir jaǵdaıda jartysynan kóbi jumsalǵanyn anyqtaǵan.
Bas ınspektordyń baıandamasynda qarý-jaraqtyń naqty qanshasy qalǵany ashylmady. Degenmen onda qordyń tapshylyǵy men oq-dári jabdyqtaýyndaǵy «óndiristik bazanyń kedergileri» atap ótildi. Baıandamada Qorǵanys mınıstrligi tapshylyqty joıý jáne «tosyn jaǵdaıǵa jedel jaýap berý» úshin «satyp alý prosesteri men óndiris merzimderin ońtaılandyrýǵa» kiriskeni jazylǵan.
Tramp pen ákimshiliktiń basqa da sheneýnikteri tapshylyq týraly habarlamalardy jalǵan jáne «satqyndyq» dep kórsetýge tyrysty. Mysaly, 4 tamyzda X áleýmettik jelisindegi jazbasynda Qorǵanys mınıstri Pıt Hegset tapshylyq týraly jańalyqtardy «shyndyqqa janaspaıdy» dep sıpattady. Al 3 qyrkúıekte Truth Social-daǵy uzaq jazbasynda Tramp AQSH-ta «is júzinde sheksiz» mólsherde oq-dári bar ekenin jáne eldiń «kez kelgen tosyn jaǵdaıǵa qor jınap, daıyndalyp jatqanyn» málimdedi.
Baqylaýshy organnyń baıandamasynda tehnıka shyǵyny 3,7 mıllıard dollardy, qosymsha shyǵystar 7,4 mıllıard dollardy quraǵany da atap ótilgen. Jalpy alǵanda, AQSh 28 aqpannan 30 maýsymǵa deıin soǵysqa 33,4 mıllıard dollar (24,7 mıllıard fýnt) jumsady.
Shyǵyndar qatarynda tórt F-15e joıǵysh ushaǵy, ozyq F-35 Joint Strike Fighter ushaǵy jáne «túrli jaǵdaılarda» joıylǵan 30 MQ-9 dron bar. AQSh pen Izraıl soqqylary bastalǵanda Tramp qaqtyǵys birneshe apta ishinde aıaqtalady dep birneshe ret aıtqan. Jaqynda ol qaqtyǵys AQSH-taǵy qarashadaǵy aralyq saılaýdan «keıin birden» aıaqtalýy múmkin ekenin málimdedi.
Saýalnamalar soǵystyń amerıkandyqtar arasynda tanymal emes ekenin kórsetedi. Qyrkúıektiń basynda jarıalanǵan Reuters/Ipsos saýalnamasy amerıkandyqtardyń tek 23 paıyzy, respýblıkashyldardyń jartysy ǵana AQSH-tyń Iranmen qarym-qatynasta burynǵyǵa qaraǵanda kúshtirek pozısıada dep sanaıtynyn anyqtady.