2026 jyly Perseı meteor aǵyny erekshe áserli bolady dep habarlaıdy infohub.kz.

Astronomdardyń aıtýynsha, bıylǵy jazǵy meteor aǵyny Soltústik jarty sharda erekshe qolaıly bolady. Aǵynnyń eń joǵary belsendiligi sársenbiden beısenbige qaraǵan túni Ispanıa, Islandıa jáne Grenlandıada kórinetin tolyq kún tutylýymen jáne alty planetanyń sherýimen tuspa-tus keledi, degenmen otty sharlardy kórýge eń qolaıly ýaqyt — tutylý aıaqtalǵannan keıin.

NASA málimetinshe, qolaıly jaǵdaıda saǵatyna 50-den 100-ge deıin meteor kórýge bolady. Amerıka meteor qoǵamynyń baǵalaýynsha, aýyldyq jerlerde saǵatyna 30-dan 50-ge deıin meteor kórinýi múmkin. Qarańǵy aspanda kez kelgen túni jeke meteorlardy baıqaýǵa bolady. Meteor aǵyndary jyl saıyn belgili bir ýaqytta, Jer kometalar men keıde asteroıdtar qaldyrǵan qoqys izderinen ótkende paıda bolady. Bul qaldyqtar Jer atmosferasyna óte joǵary jyldamdyqpen enip, jarqyraǵan jolaqtar — aǵyp ótken juldyzdardy týdyrady.

Perseı meteor aǵyny — ár 133 jyl saıyn Kúndi aınalyp, 2125 jylǵa deıin qaıtyp kelmeýi kútiletin 109P/Swift-Tuttle kometasynyń qaldyqtary. Bul meteor aǵynynyń baqylaý tarıhy 2000 jyldan astam ýaqytty qamtıdy. Perseı aǵyny jarqyraǵan otty sharlardy týdyratyndyqtan, árqashan súıikti bolyp sanalady. Jazǵy temperatýra da bul aǵyndy tanymal etedi.

«Meteorlardy kórý úshin sýyq qys túninde qınalmaımyz», — deıdi Tehastaǵy McDonald observatorıasynyń astronomy Zak Vanderbosh. Aı Perseı aǵynynyń eń joǵary belsendiligi kezinde jańa aı fazasynda bolady, bul kórý jaǵdaıyn odan ári jaqsartady.

«Aı ádemi, biraq ol óte talapshyl», — deıdi San-Fransısko ýnıversıtetiniń astronomy Aparna Venkatesan. «Jańa aı — aspanda aı jaryǵy joq degendi bildiredi, sondyqtan meteorlardy áldeqaıda kóp kóresiz». Meteorlardy baıqaý úshin qarańǵy túsken soń syrtqa shyǵyp, bulttar men qala shamdarynan alys jerdi tańdańyz. Venkatesan Serra-Nevadaǵa barýdy josparlap otyr.

Eń jaqsy kórinis tún ortasy men tań aralyǵynda, Perseı shoqjuldyzy soltústik aspanda bıik turǵanda bolady. Meteorlar osy shoqjuldyzdan taraıtyn sıaqty kórinedi. Aspanǵa qarap, kózińizdi qarańǵylyqqa úırenýge jarty saǵat ýaqyt berińiz. Vanderbosh kózdiń shetinde bolsa da, jyldam jarqyraǵan jolaq ótkenshe bir aspan aımaǵyna nazar aýdarýdy jáne telefonǵa qaramaýdy usynady.

«Bul óte sıqyrly nárse», — deıdi Vanderbosh.