Ózin-ózi baǵalaýǵa eń úlken soqqyny bóten adamdardyń jyltyraq ıdealdary emes, óziniń eski fotosýretteri tıgizedi. Osyndaı qorytyndyǵa Ogaıo shtaty ýnıversıtetiniń psıhologtary keldi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Jańa zertteý kórsetkendeı, adamdar qazirgi denesin jastyq shaǵyndaǵy nemese salmaq qosqanǵa deıingi kúıimen salystyrǵanda, sýpermodeldermen salystyrǵandaı kúshti stress sezinedi.
Ǵalymdar bul psıhologıada baǵalanbaı kelgen ádettiń, ásirese áıelderde, taǵamdyq minez-qulyq buzylystarynyń kúshti trıggerine aınalatynyn atap ótedi.
«Áleýmettik salystyrýǵa, ásirese óz denesin qabyldaý men taǵamdyq minez-qulyq buzylystaryna arnalǵan ádebıet óte kóp, al ózińmen salystyrý týraly is júzinde eshteńe joq», — deıdi zertteýdiń jetekshi avtory Treısı Tyllka.
Osyny túzetý úshin ǵalymdar toby 11 tarmaqtan turatyn arnaıy saýalnama — syrtqy kelbetti ózin-ózi baǵalaý shkalasyn (SOCS-A) ázirledi.
Jańa quraldyń dáldigin tekserý úshin zertteýshiler amerıkandyqtardyń eki táýelsiz tobynda saýalnama júrgizdi. Jaýaptardy keıingi statısıkalyq taldaý ǵalymdarǵa bul qubylysty eki túrge bólýge múmkindik berdi: óziniń ótkendegi «úzdik» nusqasymen salystyrý (bul kóbine uıat pen taǵamdyq minez-qulyq buzylystaryn týdyrady) jáne «nashar» nusqasymen salystyrý (bul, kerisinshe, óz ústinde jasalǵan jumysqa degen maqtanyshty arttyrady).
Testileý genderlik aıyrmashylyqty da anyqtady. Áıelder erlerge qaraǵanda ózderin jas kezindegi aryq fotosýretterimen salystyryp, ózin-ózi baǵalaýyn buzýǵa áldeqaıda beıim ekeni belgili boldy.
Zertteý avtorlary bul faktordy syrtqy kelbeti ózgerip jatqan, sonyń ishinde qartaıýǵa, salmaqtyń ózgerýine jáne ómirdiń basqa kezeńderine baılanysty ózgeristerdi bastan keshirip jatqan adamdarǵa psıhologıalyq kómek kórsetý kezinde eskerý qajet dep sanaıdy.
Buǵan deıin «Kýrsıv» balalar daǵdarystaryn aıqaı men jazasyz qalaı jeńýge bolatynyn jazǵan bolatyn.