Qylmys jáne jetkinshek

Jas jetkinshekterdiń arasynda ár túrli qylmystyq áreketterge boı uryp qatelesetin jastar kóp kezdesedi. Olardy mektep qabyrǵasynda júrgende san túrli sharalar uıymdastyrý arqyly jaqsy men jamandy aıyra bilýge úırete bilý kerek. Osyndaı maqsatty júzege asyrýǵa kómegi bolar degen nıette tómendegi Atyraý qalasy №33 orta mektebinde ótkizilgen, ózimniń qurastyrǵan «Qylmys jáne jetkinshek» taqyrybyndaǵy tárbıelik sharanyń senarıin usynyp otyrmyn. Óz mektebimizde 8 - shi synyp jetekshisi, tarıh pániniń muǵalimi Aıdaralıeva Qansulý mektepte jáne qalalyq semınarda osy sharany ótkizip nátıjeli baǵa aldy. Bul shara basqada áriptesterimizge qajetine jaraıdy dep oılaımyn

Qylmys jáne jetkinshek.
Tárbıelik sharanyń maqsaty:
a) Oqýshylardyń Qazaqstan memleketi men quqyǵynyń negizderinen bilimderin keńeıtý;
b) oqýshylardyń óz oılaryn erkin jetkize bilýlerine tárbıeleý;
v) oqýshylardy qoǵamǵa keri áserin tıgizetin jat áreketterden saqtandyrý;
g) adamgershilik, baýyrmaldylyq, ımandylyqqa tárbıeleý;
Tárbıelik sharanyń túri: Sahnalandyrylǵan qoıylym, dıalogty trenıń
Kórnekiligi: kórneki jazylǵan maqal - mátelder, kóriniske qajetti quraldar, túıe, taýyq maketteri, ulttyq kıimder, sporttyq quraldar, t. B

Tárbıelik sharanyń júrisi:
1) Uıymdastyrý
2) Kirispe sóz
3) Shıelenisti suraqtar
4) Sahnalyq qoıylym
5) Oqýshy pikirleri
6) Maqal - mátelder
7) «Ne oılaısyń?» trenıńi

Kirispe sóz: (kirispe sózdi oqýshy nemese muǵalim daıyndaýyna bolady)
Elimizdiń tól Konstıtýsıasynda Qazaqstan Respýblıkasynyń quqyqtyq memleket dep jarıalanǵandyǵy barshamyzǵa belgili. Quqyqtyq memleket qurý úshin qoǵamnyń quqyqtyq mádenıeti bolýy kerek. Quqyqtyq memleket qurý jas jetkinshekterden bastalady, óıtkeni bolashaq qoǵam solardyń qolynda. Jańa ǵasyrda ómir súrip otyrǵan jastardyń qazirgi ómirge beıimdiligi bolýy kerek. Árbir adamnyń ózi úshin jaýapkershiligi jaratýshynyń aldyndaǵy jaýapkershilikpen birdeı ekeni sózsiz. Bilimdi adam sanatyna qosylýy úshin qazirgi jas óspirimge negizgi pánderdi ıgerý jáne taldaý qabiletiniń saýattylyǵy azdyq etedi. Ol ómirdiń ár tetigine úńilip, tyǵyryqtan shyǵar jolǵa daıar bolýy qajet dep jazdy S. Nazarbaeva «Ómir ádebi» kitabynda. Jalpy alǵanda mádenıet uǵymyn adamdar qaýymy jasaǵan. Sondyqtan ony damýdyń belgili bir deńgeıin anyqtap, sıpattaıtyn materıaldyq jáne rýhanı qundylyq dep túsinemiz. Al quqyqtyq mádenıet degenimiz - óziniń quramy, ereksheligi bar qoǵamdyq mádenıettiń bir bóligi. Quqyqtyq mádenıet uǵymynyń tar jáne keń maǵynalary esepke alynady. Tar maǵynasy: zańdylyqtyń, quqyq shyǵarmashylyq jáne quqyq qoldaný organdarynyń jalpy jaǵdaıyn, quqyqtyq damý deńgeıin beıneleıtin jeke azamattar men barlyq halyqtardyń quqyqtyq sanasynyń onyń qoǵam ómirindegi orny men róli. Keń maǵynasynda: quqyqtyq mádenıetti zań mamandaryn daıarlaý jáne quqyqtyq mártebelilik, zań qyzmetiniń memlekettik júıedegi róli, quqyq máseleleri boıynsha ǵylymı basqarmalardyń damýy, advokatýra jaǵdaıy. quqyqtyq mádenıettiń basty elementteri quqyqtyq saýattylyqpen azamattardyń zańdy syılap, ony oryndaýy bolyp tabylady. Quqyqtyq mádenıet adamgershilik sıpattarmen baılanysty. Akademık D. Lıhachevtiń aıtýynsha: «Qoǵamda mádenıetsiz adamgershilik bolmaıdy. Adamgershilik nyshandarsyz áleýmettik, ekonomıkalyq zańdar júzege aspaıdy, sheshimder oryndalmaıdy, Qazirgi ǵylym ómir súrmeıdi. Qalypty jaǵdaıdaǵy adamnyń tártibi, is - áreketi sanaly túrde qabyldanǵan sheshimderi arqyly júzege asyrylady.