«Bilimdiler» trenıńi
Maqsaty: Oıyn arqyly oqýshylardyń tarıh pánine degen qyzyǵýshylyǵyn arttyrý, alǵan bilimderin pysyqtaý, tapqyrlyqqa, sheshendikke, ózdiginen jumys isteýge baýlý, ulttyq rýhy joǵary, mádenıetti azamat tárbıeleý.

Kórnekiligi: slaıd, konvertter, toptardyń aty jazylǵan paraq, keri áser paraǵy, gúlder.
Pánaralyq baılanys: Ádebıet, matematıka

Muǵalim: «Oqý adamdy bilimdi bolýǵa, áńgimelesý – tapqyrlyqqa, estigendi jazyp otyrý - dáldikke tárbıeleıdi»- dep F. Bekon oıshyl aıtqandaı, «Bilimdiler» trenıńine qosh keldińizder!
Ádilqazylar alqasyn bekitý.
Trenıńtiń jospary:
1. Tanysý: - top múshelerin tanystyrady;
- urandaryn aıtady
2. Topty beınelený (Ár top ózderin beıneleıdi. Qımylmen, óleńmen, sýretpen, kórinispen, t. b. qalaýy boıynsha)
3. «Oı qozǵaý» (osy sózderdiń mánin ashý) Tarıh, Bilim, Aýylym
4. «Erýdıt» (Qarsylas toptar bir – birlerine suraq qoıady)
5. Bilim sapasyn kóterýdiń bes joly. (Toptar bilim sapasyn kóterýdiń dáleldi bes jolyn usynady)
6. Tarıhshydan suraq. Suraqtar úsh konvertke salynǵan. Ár konvertte bes suraqtan.
1 - konvertte:
1. Muhammed paıǵambar budan 1352 jyl buryn Mekkeden Mádınege qonys aýdarǵan. Sonda paıǵambar qaı jyly qonys aýdardy? (622 jyl)
2. Aqsaq Temirdiń murajaıy ornalasqan qalany ata. (Ózbekstan Respýblıkasynyń astanasy – Tashkent qalasynda )
3. 1961 jyly eń alǵash ǵaryshqa ushqan Iý. Gagarınge Oljas Súleımenov óziniń qandaı poemasyn arnady? Úzindi keltir. (Adamǵa tabyn jer endi)
4. Jerorta teńiziniń Rodos aralyndaǵy kún qudaıynyń músini, bıiktigi 45 m. B. z. b. 285 jyly jasalǵan, b. z. b. 224 jyly jer silkinisinde qıraǵan, álemniń jeti keremetiniń biri. (Rodos alyby)
5. Ashý degen aǵyn sý,
Aldyn ashsań, arqyrar.
Aqyl degen darıa,
Aldyn tossań, toqyrar.- Bul kimniń sózi? (Áıteke bıdiń)
2 - konvertte:
1. B. z. b. 519 - 518 jyldary saqtar İ Darımen soǵysty, sodan beri qansha ýaqyt ótti? (2533 jyl ótti)
2 1998 jyly IýNESKO - nyń sheshimimen «Beıbitshilik qalasy» joǵary ataǵy berilip, medalmen marapattalǵan qalany ata. (QR astanasy - Astana qalasy)
3. Uly Otan soǵysy jyldarynda Jambyl Jabaev óziniń qaı óleńimen maıdangerlerge rýh berdi? (Lenıngradtyq órenderim)
4. Álemniń jeti keremetiniń biri, b. z. b 6 ǵasyrda Vavılonıa ámiri kishi áıeline jasatqan baq qalaı atalady? (Aspaly baq)
5. Altyn uıań – Otan qymbat,
Qut berekeń – atań qymbat.
Aımalaıtyn anań qymbat,
Meıirimdi apań qymbat.- Bul kimniń sózi? (Qazybek bıdiń)
3 - konvertte:
1. B. z. b. 209 jyly Ortalyq Azıa ǵundaryn Móde basqardy. 455 jyly ǵundardyń bıleýshisi Attıla boly. Osy eleýli oqıǵa arasynda qansha jyl ótti? (664 jyl ótti)
2. Áıgili Bıg – Ben saǵaty ornatylǵan qalany ata. (Anglıanyń astanasy - London qalasy )
3. 1723 – 1727 jyldardaǵy qaıǵyly kórinisti Qojabergen jyraý qandaı ánmen jyrlaǵan? Jáne sol ánniń bir shýmaǵyn aıtyp ber. (Elim aı áni)
4. Perǵaýyndarynyń ózindik úlgidegi mazarlary, b. z. b 28 ǵasyrda salynǵan Álemniń jeti keremetiniń biri.......................... (Hepos pıramıdasy)
5 Atadan ul týsa ıgi,
Ata jolyn qýsa ıgi,
Ózine keler uıatyn,
Ózi bilip tursa ıgi – Bul kimniń sózi? (Tóle bıdiń)
7. «Tańǵajaıyptar alańy» (3 topqa 1 suraq qoıylady. «Pole chýdestiń» qazaqı nusqasy)
Beriletin suraq: Shyńǵysqannyń naqyl sózi.
QULASh DENEM QULASA QULASYN, QURAǴAN ELİM QULAMASYN.
8. Túıindeý. (Qatysqan oqýshylar is – sharany túıindeıdi, usynys, pikir, tilek, ókinish t. b. ortaǵa salady.)
9. Qorytyndylaý. Jeńimpaz toptardy marapattaý
İs sharaǵa qatysýshylarǵa keri áser paraǵy taratylady.

1. Búgingi is – shara sizge unady ma? __________
2. Unasa, nesimen? __________
3. Ózińizge qandaı paıda aldyńyz?_________
4. Qandaı usynys aıtasyz?__________
5. Qandaı baǵa qoıasyz? __________
Qatysqan oqýshylarmen, psıhologpen trenıń júrgizilip, is – shara aıaqtalady.