Qytaı zertteýshileri tiri sańyraýqulaq negizinde ınovasıalyq materıal jasap, odan kóılek tikti. Bul «mata» túsin ózgerte alady, ózin-ózi tazartady jáne topyraqta tolyq ydyraıdy, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Ǵalymdar óz jumysynda Cordyceps militaris mıselıin — sańyraýqulaqty quraıtyn jińishke jipshelerdi qoldandy. Onyń negizindegi dástúrli materıaldardan aıyrmashylyǵy, sańyraýqulaq tolyq sýsyzdandyrý men joıýǵa ushyramaǵan. Bıologıalyq belsendilik saqtalǵan, bul materıalǵa ózdiginen ósip, qalpyna kelýge múmkindik beredi.
Jasaý prosesi mıselıdi suıyq ortada ósirýden bastaldy, onda ol kishkene sharlar qurady. Sodan keıin olardy qalyptarǵa salyp, keptirip, jelim nemese qosymsha jaqtaýsyz berik paraqtar aldy.
Materıalǵa mata qasıetin berý úshin ony glıserınmen óńdedi. Osydan keıin paraqtardy búgýge, kesýge jáne tigýge bolatyn boldy. Mıselı jolaqtarynan zertteýshiler tipti 1 kg-ǵa deıingi júktemege tótep beretin arqan jasap, sodan keıin materıaldan kóılek tikti.
Degenmen, eń tańǵalarlyǵy — materıal jaı ǵana matanyń erekshe almastyrǵyshy emes. Oǵan belgili bir qorektik zattar bolǵan kezde pıgmentter shyǵaratyn ashytqylar engizildi. Osynyń arqasynda mata qorshaǵan ortaǵa baılanysty kók, qyzyl, qyzǵylt sary jáne kúlgin tústerge ıe bola alady.
Sańyraýqulaq sonymen qatar berilgen baǵyttarda ósip, órnekter quraıdy jáne bettiń ózin-ózi tazartýyna yqpal etedi. Sonymen qatar, materıal ylǵaldy qorektik ortada ishinara qaıta óse alady, al topyraqta shamamen 40 kúnde tolyq derlik ydyraıdy.
Ázirge mundaı materıaldy kúndelikti kıimde qoldaný alys. Ǵalymdar ony berik, jýýǵa tózimdi jáne basqarýǵa ońaı etýi kerek. Bolashaqta tehnologıany kıim-keshekte ǵana emes, medısınada, qurylysta jáne ekologıalyq jobalarda da qoldaný josparlanýda.
Eger qytaılyq zertteýshiler mundaı materıaldardy qarapaıym kıimge yńǵaıly jáne jetkilikti berik ete alsa, bul sán ındýstrıasyn eleýli túrde ózgertýi múmkin. Búginde álemde jyl saıyn orasan zor kólemde qajetsiz kıim jınalady, bul ekologıalyq problemaǵa aınaldy. Jańa tásil bolashaqta toqyma qaldyqtarynyń kólemin azaıtyp, zattar óndirisin ekologıalyq taza ete alady.