Internettiń orys tildi bóliginde oqýshylar arasyndaǵy qaýipti ádet-ǵuryp qyzý talqylanýda: jasóspirimder psıhoaktıvti áser alý úshin «Rımantadın» vırýsqa qarsy dárisin joǵary dozada qabyldap, sezimderi týraly TikTok-qa vıdeo salyp jatyr. Keń talqylaýǵa Mash Telegram-arnasynyń jarıalanymy sebep boldy. Onda kámeletke tolmaǵandar dárihanalardan reseptsiz satylatyn dárini satyp alyp, birden kóp tabletka iship, áleýmettik jelide bólisetini aıtylǵan, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Bul qubylys jańa emes: oqýshylardyń rımantadın týraly vıdeolary TikTok-ta birneshe jyldan beri paıda bolyp júr. Alaıda buqaralyq aqparat quraldary bul máselege endi ǵana nazar aýdardy.
Rımantadın — tumaýdy emdeý jáne aldyn alý úshin qoldanylatyn vırýsqa qarsy dári. Ol eshqandaı psıhoaktıvti áser alý úshin jasalmaǵan. Onyń ústine, ádettegi dozany birneshe ese asyryp ishý ýlanýǵa ákep soǵýy múmkin.
Tipti qalypty qoldanǵanda da Rımantadın jaǵymsyz reaksıalar týdyrýy yqtımal. Olardyń qatarynda júrek aıný, qusý, ishtiń aýyrýy, aýyzdyń qurǵaýy, bas aýrýy, bas aınalý, uıqysyzdyq, titirkený, úreılený jáne zeıin qoıýdyń buzylýy bar.
Doza asyp ketkende nusqaýlyqta galúsınasıalar men júrek yrǵaǵynyń buzylýy, sondaı-aq dirildeý men qurysýlar bólek kórsetilgen. Sondyqtan galúsınasıalardy dáriniń qaýipsiz psıhodelıkalyq áseri retinde qabyldaýǵa bolmaıdy. Bul aǵzaǵa ýly áser etýdiń belgisi bolýy múmkin.
Dárini basqa zattarmen birge qoldanýǵa bolmaıdy. Rımantadın nusqaýlyǵynda ortalyq júıke júıesi tarapynan jaǵymsyz reaksıalardyń kúsheıýi múmkindigine baılanysty аlkogólden aýlaq bolý kerektigi eskertilgen. Atalǵan janama áserler baıqalsa nemese doza asyp ketkenine kúdik týyndasa, jedel járdem shaqyrý qajet.
Jasóspirimniń dári qabyldaı bastaýyna TikTok-tyń ózi kináli emes. Rımantadın týraly vıdeony kórgennen keıin árbir oqýshy baryp, kórgenin qaıtalaı bermeıdi. Psıhoaktıvti zattardy qoldanýdyń artynda tereńirek sebepter — emosıalyq jáne ómirlik qıyndyqtar jıi jatady. Sondyqtan balamen áńgimeni qorqytýdan emes, senimdi qarym-qatynas pen úıdegi qaýipsizdik sezimin qalyptastyrýdan bastaǵan jón.
Buǵan deıin Kursiv Health psıhoterapevtpen birge esirtki qoldanatyn jaqyn adammen qalaı sóılesý kerektigin jáne balanyń psıhoaktıvti zattarmen tájirıbe jasaý qaýpin azaıtý úshin ata-analar ne isteı alatynyn taldaǵan bolatyn. Bul usynystar qaýipti ınternet-úrdister jaǵdaıynda da paıdaly bolýy múmkin.