Qazaqstandyqtar aqshany belsendi jumsap, saýda ekonomıkanyń negizgi draıverleriniń biri bolyp qalyp otyr. Alaıda resmı statısıkanyń derekteri sonshalyqty ádetten tys bolǵandyqtan, sarapshylar olardyń naqty ahýalǵa sáıkestigine kúmán keltirdi. Bir turǵynǵa shaqqandaǵy bólshek saýdadaǵy aımaqtyq aıyrmashylyqtar týraly Orda.kz habarlaıdy.
Sarapshylar aımaqtyq aıyrmashylyqty orynsyz dep sanaıdy. 2025 jylǵy derekter boıynsha, ortasha qazaqstandyq «qamtamasyz etken» bólshek taýaraınalym 1,36 mln teńgeni qurady — bul bir jyl burynǵy kórsetkishten 16,3%-ǵa joǵary. Sonymen qatar aımaqtar arasyndaǵy alshaqtyq óte úlken: Almatyda kórsetkish bir adamǵa shaqqanda 4,08 mln teńgege jetti (respýblıkalyq orta kórsetkishten shamamen úsh ese artyq), Astanada — 2,24 mln, Shyǵys Qazaqstan oblysynda — 2,21 mln, Qaraǵandy oblysynda — 1,64 mln teńge. Al Túrkistan oblysynda bir turǵynǵa nebári 260,9 myń teńge, Jambyl oblysynda — 496,8 myń, Ulytaý oblysynda — 553,1 myń, Jetisý oblysynda — 584,1 myń teńge kelgen.
«Alaıda derekterge muqıat qarasa, resmı statısıka orynsyz aımaqtyq aıyrmashylyqty kórsetetini anyq. Osy aqparatqa súıensek, Shymkentte bir adamǵa shaqqandaǵy bólshek saýda kórsetkishi kórshiles Túrkistan oblysyna qaraǵanda tórt eseden astam, Astanada — 9 esege jýyq, al Almatyda — 16 ese kóp», — delingen Energyprom saraptamasynda.
Alshaqtyqtyń bir bóligin túsindirýge bolady: eń iri saýda jelileri men saýda ortalyqtary Almaty men Astanada shoǵyrlanǵan, basqa óńirlerdiń turǵyndary saýda jasaý úshin osy qalalarǵa keledi. Alaıda mundaı aıtarlyqtaı aıyrmashylyq suraq týǵyzady. Resmı statısıka negizinen kasalyq chekter men eseptilik arqyly ótken saýdany eskeretini, al keıbir aımaqtardaǵy saýdanyń bir bóligi resmı esepten tys qalýy múmkin ekendigi joqqa shyǵarylmaıdy.
Osy tusta saýdanyń jalpy kórsetkishteri óte senimdi kórinedi. 2026 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstandaǵy saýdanyń jalpy kólemi 36,2 trln teńgege jetti, al fızıkalyq kólem 5,7%-ǵa ósti. Negizgi úlesti kóterme saýda qamtamasyz etti: onyń kólemi 6,6%-ǵa artyp, 24,5 trln teńgeni qurady. Aınalymnyń 80%-ǵa jýyǵy azyq-túlik emes taýarlar men óndiristik-tehnıkalyq maqsattaǵy ónimderge tıesili boldy. Kóterme saýda kólemi boıynsha kóshbasshylar: Almaty (35,2%), Atyraý oblysy (14,9%), Astana (14,3%) jáne Qaraǵandy oblysy (5,5%).