ALǴY SÓZ
Balalardy bilimmen qarýlandyrýmen qatar olardyń deni saý, dene bitiminiń kóz toıarlyqtaı bolyp barlyq kúshin, shyǵarmashylyq qabiletin sarqa jumsaýy kerek. Búgin aldymyzda otyrǵan kishkentaı búldirshin - erteń elimizdiń ekonomıkalyq qýatyn, mádenı jáne rýhanı baılyǵyn molaıtatyn eńbekqor. Sondyqtan elimizdiń azamattaryn jan - jaqty tárbıeleýge muǵalimniń atqarar eńbegi zor.
Sergitý jattyǵýlary adam organızmindegi fızıologıalyq prosesterdiń durys jumys istep, bulshyq etterdiń jaqsy jetilýine, kóńil-kúı, este saqtaý, qabiletiniń artýyna septigin tıgizedi.
Únemi qımyl qozǵalysta bolý áserinen súıek, sińir men tamyr myqty bolyp, arqannyń, qol - aıaqtyń bulshyq etteri shynyǵyp, tabıǵı bulshyq et paıda bolady. Sonymen qatar oqý prosesinde oqýshylardyń sóıleý tilin jetildirý, sózdik qoryn baıytý, mánerlep oqý, oı - órisin damytý, baıqaǵyshtyqqa tárbıeleý, ár dybysty tolyqtaı meńgerýge úıretý, pánge degen qyzyǵýshylyǵyn arttyrý úshin sergitý jattyǵýlarynyń máni zor.
SERGİTÝ SÁTTERİ
Boıdy sergek tik usta,
Emin - erkin tynysta.
Oń qolyńdy soz alǵa,
Qol ushyna qara da,
Úshburysh syz aýada,
Sol qol bosqa turmasyn,
Sheńber jasap tynbasyn.
***
Bir saýsaǵym tipti de,
Ustaı almas jipti de.
Eki saýsaq birikti,
Ine qolǵa ilikti.
Úsh saýsaǵym oraıdy,
Júgirtedi qalamdy.
Ónerli eken on saýsaq,
Qala salsaq, jol salsaq.
***
1 degende turaıyq,
2, 3, 4 – alaqandy soǵaıyq,
Oń jaqqa burylyp,
Sol jaqqa burylyp,
Bir otyryp, bir turyp,
Biz júgirip alaıyq.
5 degende asyqpaı,
Ornymyzdy tabaıyq.
***
Ormandaǵy aıýdyń,
Qulpynaıy kóp eken.
Terip - terip alamyz,
Qaltamyzǵa salamyz.
***
Dóńgelenip turaıyq,
Keregeni quraıyq.
Ýyqtar bop ıilip,
Kıiz úıdi quraıyq.
***
Qane balalar, turamyz,
Boıymyzdy jazamyz.
Balyqtarǵa uqsap biz,
Júzip - júzip alamyz.
***
Qoıýlanyp qara bult,
Jańbyr jaýdy sebelep,
Japyraqty jamylyp,
Jata qaldy kóbelek.
***
Barmaq bolyp jumysqa,
Qyrǵa shyqty qumyrsqa,
Tońyp ketip aıaǵy,
Qyrǵa qaıtyp shyǵady.
Oı – oı – oı,
Áne aıý keledi.
Qumyrsqany kóredi.
Endi qaıtyp qutylar,
Ileýine tyǵylar.
***
Apam úshin kúnde men, (ándete)
Otynǵa aǵash jaramyn. (aǵash jarǵandaı)
Sý quıamyn gúlge de, (gúlge sý quıǵandaı)
Dúkenge de baramyn. (qoldaryna sómke ustap júrý)
Sypyramyn úı úshin, (sypyrǵandaı)
Jýam ydys - tabaqty. (ydys jýǵandaı)
Jylaı qalsa bópemdi, (bópeni ustaǵandaı)
Jubatamyn oınatyp. (qoldaryn shapalaqtaıdy)
***
«Oń qolymda bes saýsaq,
Sol qolymda bes saýsaq.
Olardy atap shaqyrar,
Árqaısysynyń aty bar.
Bas barmaq,
Balań úırek,
Ortan terek,
Shyldyr shúmek,
Kishkene bóbek.
***
Biz gúldershe ósemiz,
Japyraǵy jaıqalǵan
Sabaqtary salaly,
Jelmen birge yrǵalǵan.
***
Tepe - teńdik jolmenen,
Arasynda men kelem.
Bir, eki, úsh, tórt,
Kele jatqan jete almaı,
Mynaý bizdiń meken - jaı.
Nazar aýdaryńyz! Jasyryn mátindi kórý úshin sizge saıtqa tirkelý qajet.