Shveısarıanyń Vale aımaǵynyń polısıasy 1992 jyly Alpide habarsyz ketken Belgıa azamattarynyń ekeýiniń denesi muzdyqtyń erýine baılanysty tabylǵanyn habarlady. Bul týraly infohub.kz saıty habarlaıdy.
26 shildede Lúsern qalasynyń ońtústigindegi Trıft muzdyǵynda bir serýendeýshi eki máıitti baıqaǵan. DNK saraptamasy olardyń 34 jyl buryn Vaısmıs taýynyń mańynda habarsyz ketken álpınıser ekenin rastady. Qaıtys bolǵandar sol kezde 39 jáne 41 jasta edi.
Vale aımaǵynyń polısıasy málimdemesinde, tabylǵannan keıin qalpyna keltirý jumystary uıymdastyrylyp, máıitter kanton astanasy Sıon qalasyndaǵy aýrýhanaǵa sáıkestendirý úshin jetkizilgenin aıtty.
Bıiktigi 4000 metrden asatyn Vaısmıs taýy Saas ańǵaryndaǵy tanymal álpınızm orny bolyp tabylady. Aımaqtyq bılik 1925 jyldan beri habarsyz ketkenderdiń derekqoryn júrgizedi. Polısıanyń málimetinshe, tizimdegilerdiń kópshiligi taýlarda, ózenderde nemese basqa sý aıdyndarynda joǵalǵan.
Bul muzdyqtyń erýi ondaǵan jyl buryn habarsyz ketken adamdardyń súıegin alǵash ret áshkerelep otyrǵan joq. 2023 jyly Shveısarıadaǵy áıgili Matterhorn taýynyń mańyndaǵy muzdyqtan tabylǵan adam qaldyqtary 1986 jyldan beri habarsyz ketken nemis alpınısine tıesili ekeni rastalǵan bolatyn.
Eýropalyq komısıanyń monıtorıń organy Kopernıktiń derekteri boıynsha, muzdyqtardyń qysqarý qarqyny 1990 jyldardan beri jahandyq deńgeıde artyp keledi, ásirese 2000 jyldan keıin qarqyn aıtarlyqtaı jedeldedi. Bul proses ásirese Shveısarıada baıqalady. Glamos málimetinshe, 2022 jáne 2023 jyldardaǵy rekordtyq muz joǵaltýdan keıin 2025 jyly muzdyqtar taǵy 3 paıyzǵa azaıǵan.
Jahandyq ortasha temperatýranyń joǵarylaýy Shveısarıanyń bıik taýly aımaqtaryna maýsymnan tys jyly aýa raıyn ákeldi, al qardyń azaıýy keıbir taý shańǵysy kýrorttary men jarystarǵa qaýip tóndirýde.