Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy Ulan aýdanynda ornalasqan Belogorsk sırek metal ken ornyn jerasty ádisimen ıgerý josparlanýda. Joba on jyl ishinde qorlardy óndirýdi kózdeıdi, dep habarlaıdy infohub.kz.
Qoǵamdyq tyńdaý materıaldaryna sáıkes, osy kezeńde shamamen 3,312 mln tonna balanstyq ken qoryn óteý josparlanýda. Kásiporynnyń jobalyq qýaty jylyna 350 myń tonna ken deńgeıinde belgilengen, al kenish bul qýatqa jumystyń úshinshi jylynda shyǵyp, ony segiz jyl boıy saqtaýy tıis. Kenishtiń jalpy qyzmet etý merzimi 11 jyl dep baǵalanýda, ıgerýge 2 sharshy km aýmaq bólingen. Kúntizbelik jospar boıynsha jumystardyń bastalýy 2026 jylǵa josparlanǵan.
Belogorsk ken ornynda berılı, tantal, nıobı jáne qalaıy bar. Jobalyq materıaldarda keltirilgen qorlardyń baǵasy 40 jyldan astam ýaqyt buryn jasalǵan. 1985 jylǵy hattamanyń derekteri boıynsha, S1 sanatyndaǵy qorlar ken kólemi 2,8 mln tonna bolǵanda 1 358 tonna berılı, 243 tonna tantal jáne 224 tonna nıobı dep baǵalanǵan. Qalaıy qory ken kólemi 2,7 mln tonna bolǵanda 604 tonnany quraǵan. S2 sanatynda taǵy 341 tonna berılı, 42 tonna tantal, 57 tonna nıobı jáne 157 tonna qalaıy baǵalanǵan, eseptik ken kólemi 528 myń tonna bolǵan. Sonymen qatar, balanstan tys kender 6,2 mln tonna deńgeıinde boljanǵan, olarda 2 816 tonna berılı, 299 tonna tantal jáne 502 tonna qalaıy bolýy múmkin dep eseptelgen.
Berılı, tantal jáne nıobı, qalaıydan aıyrmashylyǵy, Óskemendegi «Qazatomónerkásip» Ulttyq atom kompanıasynyń Úlbi metalýrgıa zaýytynda óńdelýi múmkin.
Belogorsk ken ornyn geologıalyq zertteý 1930-jyldary bastalǵan. Ken orny birneshe ret barlanǵan, al onyń qorlary birneshe ret memlekettik komısıada bekitilgen. Qujattarda kórsetilgen sońǵy osyndaı qaıta qaraý 1985 jyly ótken. 1985-1986 jyldary «Vostkazgeologıa» Óskemen geologıalyq-barlaý ekspedısıasynyń mamandary flańtar men tereń gorızonttarda izdeý-baǵalaý jumystaryn júrgizgen. Negizgi ádis kolonkalyq burǵylaý bolǵan. Jumys nátıjeleri boıynsha S2 sanatyndaǵy qorlar eseptelip, R1 boljamdy resýrstary baǵalanǵan. Geologtar sol kezde ken ornynyń resýrstaryn flańtar men tereń gorızonttardy qosymsha barlaý arqyly aıtarlyqtaı arttyrýǵa bolady degen qorytyndyǵa kelgen.
Sonymen qatar, Belogorsk buryn da ıgerilgen. 2023 jyly BAQ sala mamanyna silteme jasap, munda jerasty óndirisi 1993 jylǵa deıin júrgizilgenin habarlaǵan. Sol kezde ken ornynda iri qorlardyń saqtalýyna kúmán týyndaǵan.
Qoǵamdyq tyńdaý qujattaryna sáıkes, Belogorsk ken ornyna jer qoınaýyn paıdalaný quqyǵyn 2025 jyly Ónerkásip mınıstrliginiń aýksıonynyń qorytyndysy boıynsha «Sinoinvest Group Ltd» JSHS alǵan. Aǵymdaǵy tyńdaýlardyń bastamashysy «Asia United Resources Group Corporation Ltd» JSHS bolyp tabylady. Eki qurylym da Dý Sýntfen (Du Cunfeng) arqyly baılanysqan. Ol Asia United Resources Group Corporation Ltd kompanıasynyń basshysy jáne quryltaıshysy, sondaı-aq Sinoinvest Group quryltaıshylarynyń qatarynda kórsetilgen. Sońǵysynyń taǵy bir quryltaıshysy, adata.kz derekterine sáıkes, Telıvýhabýlı Akemýbaı (Teliewuhabuli Akemubayi) bolyp tabylady.