Amerıkadaǵy kolej sportshylaryna aqy tóleý tarıhy kóp jyldarǵa sozylady. Búgin kolejder men ýnıversıtetter sportshylarǵa ótemaqy tóleýdiń jańa dáýirine aıaq basyp otyr. Bul týraly infohub.kz habarlaıdy.
Stýdent-sportshylarǵa aqy tóleý tájirıbesi NCAA qurylǵanǵa deıin de bolǵan. 1906 jyly, NCAA prezıdent Teodor Rýzvelttiń talap etýimen qurylǵanǵa deıin, sportshylar belgili bir mektepterge barý úshin qolma-qol aqsha nemese poıyz bıletterin syılyq retinde qabyldaıtyn. Keıbir jaǵdaılarda oqý aqysy men jataqhana shyǵyndary da jabylatyn. Alaıda bul tájirıbe resmı túrde rettelmegen edi.
1948 jyly NCAA jaldaý tásilderiniń aǵynyn tejeý úshin «Sana kodeksin» qabyldady. Alaıda 1956 jyly NCAA sporttyq stıpendıalardy standarttap, keıingi ózgeristerge jol ashty. Degenmen qolma-qol aqsha men basqa da artyqshylyqtar tolyǵymen joıylǵan joq.
2014 jyly UCLA basketbolynyń burynǵy juldyzy Ed O'Bennon óz beınesiniń vıdeo oıynda qoldanylýyna qatysty toptyq sot isin jeńip aldy. Bul NCAA-nyń sottaǵy jeńilister serıasynyń basy boldy. O'Bennonnyń jeńisi sportshylarǵa stıpendıadan tys kúndelikti shyǵyndardy jabý úshin aqshalaı tólem alýǵa jol ashty. On bir jyl ótken soń, taǵy bir sot isinen týyndaǵan House kelisimi mektepterge sportshylarmen jyl saıyn sporttyq kiristi bólisýge múmkindik berdi, bıylǵy maýsymda bul soma 21,3 mıllıon dollarǵa deıin jetti. Sondaı-aq, bul kelisim úshinshi taraptyń aty, beınesi jáne uqsastyǵy (NIL) kelisimderin zańdastyryp, mektepterge bul shekten asyp ketýge múmkindik berdi, bul fýtbol komandalarynyń jalaqy qory 50 mıllıon dollarǵa jetýine ákeldi.
Kelesi qadam retinde, Senatta daýysqa salynýdy kútip turǵan zań jobasy House kelisimindegi kóptegen erejelerdi zańdastyrýdy kózdeıdi. Eń bastysy, ol jalaqy shegin mektepke shaqqanda 49 mıllıon dollarǵa deıin eki ese arttyrýdy usynady, bul úshinshi taraptyń NIL aqshasyn shek astyna aýystyrý arqyly mektep shyǵyndaryna neǵurlym shynaıy shekteý qoıýǵa úmit artady.
Eger zań jobasy qabyldanbasa, SEC jáne Big Ten sıaqty iri konferensıalar kolej júıesin biriktirý úshin jańa qurylym qurýǵa tyrysýy múmkin. Bul jaǵdaıda fýtbol men basketboldan túsetin qarajatqa táýeldi olımpıadalyq jáne áıelder sport baǵdarlamalary qaýip tóndiredi. Shyǵyndardy baqylaý bolmasa, búkil ındýstrıa jeke kapıtal men sýperlıgaǵa júginýge májbúr bolýy múmkin.