1 qyrkúıekten bastap Qazaqstanda «sur» dep atalatyn avtokólikterdi ákelýdi baqylaý kúsheıtildi. infohub.kz saıtynyń habarlaýynsha, úkimet jańa shekteýler engizbesten, qoldanystaǵy normalardyń oryndalýyn qatań baqylaýdy tapsyrǵan.
Baqylaýdyń kúsheıýi kóbinese belgilengen standarttarǵa sáıkes kelmeıtin kólikterdi zańsyz jetkizý jaǵdaılarynyń jalǵasýyna baılanysty. Endi mundaı avtokólikterdi ákelý qıyndaı túsedi, bul kedendik ákimshilendirýge, tehnıkalyq talaptarǵa jáne qoldanystaǵy normalardyń oryndalýyna qatysty.
Bul jańalyq qoǵamda rezonans týdyryp, satyp alýshylar kólik baǵasy qymbattaı ma degen suraq qoıýda. Alaıda úkimet ýtılsbordy kóterýdi, alǵashqy tirkeý qunyn arttyrýdy nemese qyrkúıekten bastap jeke baj salyǵyn engizýdi jarıalaǵan joq. Shilde aıynda Memlekettik kirister komıteti kólik ákelý kezindegi stavkalardyń kóterilýi týraly qaýesetterdi joqqa shyǵaryp, qoldanystaǵy kedendik bajdardyń ózgermegenin atap ótken bolatyn.
Sheneýnikter jeke paıdalanýǵa arnalǵan kólikterdi ákelý kezinde shekteý saqtalatynyn eske saldy: jylyna bir adamǵa bir avtokólikten artyq emes, al rásimdeý keden zańnamasyna sáıkes júrgizilýi tıis. Avtosarapshy Alekseı Alekseev sharalardyń kúsheıýine Almatydaǵy iri avtosalonnyń bir jarym jyl boıy aldyn ala tólem jınap, keıin klıentterdiń aqshasymen joǵalyp ketken alaıaqtyq jaǵdaılary sebep bolýy múmkin dep boljady.
Ónerkásip jáne qurylys mınıstrligi qajetti normalardyń qabyldanǵanyn jáne memleket olardyń oryndalýyn qatań baqylaýdy kózdep otyrǵanyn túsindirdi. Negizgi sharalardyń biri avtokóliktiń maqsatyna qatysty: jeke tulǵa kólikti jeke paıdalaný úshin ákele alady, biraq keıinnen satý maqsatynda jappaı jetkizý komersıalyq qyzmet retinde rásimdelýi tıis. Sondyqtan barlyq avtokólikterdiń baǵasy avtomatty túrde qymbattaıdy degen málimdeme jarıalanǵan sharalarǵa sáıkes kelmeıdi.
Jeke ımport ókilderi jeke tulǵalarǵa úsh jasqa deıingi jańa avtokólikter úshin biryńǵaı stavkalar keden qunynyń 48-54% quraıtyn jolaýshylar kedendik deklarasıasy boıynsha rásimdeý qaldyrylady dep qaýiptenedi. Komersıalyq ákelý kezinde esepteý 15 paıyzdyq baj salyǵyn jáne 2026 jyldan bastap bazalyq stavkasy 16% quraıtyn QQS-ty qamtýy múmkin. Avtosarapshy «sur» ımporttaýshylar kóbinese tómen baǵa usynatynyn, biraq satyp alýshy kepildik pen qyzmet kórsetýden aıyrylatynyn, ásirese resmı dılerleri joq markalar úshin atap ótti.
Keıbir sarapshylar paraleldi ımporttyń bir bóliginiń baǵasy 10-15% shamasynda ósedi, olardyń baǵa artyqshylyǵy qysqarady jáne qaıtalama naryqta ózgerister bolady dep boljaıdy. Resmı kólikter men qazaqstandyq qurastyrý qyrkúıektegi qymbattaýǵa tikeleı áser etpeıdi.
Eske salaıyq, shilde aıynda premer-mınıstr Oljas Bektenov «sur» ımporttyń aldyn alý sharalaryn ázirleý qajettigin aıtqan bolatyn, al ónerkásip jáne qurylys mınıstri Ersaıyn Naǵaspaev baqylaýdy kúsheıtý sebepterin túsindirdi.