Amerıka Qurama Shtattarynyń Taıvanǵa qarý berýi onyń ulttyq múddesine saı keledi. Bul týraly Qytaı men AQSh prezıdentteriniń samıtinen keıin Taıvannyń joǵary dárejeli dıplomaty senbi kúni málimdedi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
AQSh prezıdenti Donald Tramp pen Qytaı prezıdenti Sı Szınpın juma kúni úsh kúndik samıtti aıaqtady. Onda Taıvan sıaqty daýly máseleler boıynsha aıtarlyqtaı ashyq serpilis bolmady. Beıjiń Taıvandy óz aýmaǵy dep sanaıdy.
Sı Szınpın beısenbi kúni Vashıngtonda Tramppen kezdeskende AQSH-tyń Taıvan táýelsizdigine qarsy turýdaǵy «durys ustanymdy» ustanýyn qalaıtynyn aıtty.
Taıbeıde jýrnalıserge sóılegen Taıvan Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Fransýa Vý Taıvan máselesinde jeńildik jasaý AQSh múddesine shynymen qyzmet ete me degen suraqqa jaýap berdi.
Áskerı satylymdy jalǵastyrý, Taıvanǵa Qytaı bıligi astynda ómir súrmeýi úshin ózin qorǵaı alatyndaı jetkilikti múmkindik berý jáne «Taıvannyń jartylaı ótkizgish ónerkásibiniń álemge úles qosýyn jalǵastyrýyna jol ashý — osylar AQSH-tyń mańyzdy múddeleri», — dedi Vý.
Beıjińniń egemendik talaptaryn moıyndamaıtyn Taıvan — jasandy ıntellekt revolúsıasyn qýattaıtyn ozyq chıpterdiń negizgi óndirýshisi.
Tramp mamyr aıynda Beıjińde Sı Szınpınmen kezdesken soń Taıvanǵa qarý satý paketin kidirtip otyrǵanyn aıtqan. Vashıngtondaǵy kezdesýden keıin ol Taıvan týraly ne kútip turǵan qarý paketi jóninde ne isteıtinin áli habarlaǵan joq.
Taıvannyń Chen Kýn ulttyq ýnıversıtetiniń saıasattaný profesory Van Hýnjen samıt qorytyndysy kútkennen jaqsy bolǵanyn aıtty. Onyń sózinshe, Sı Szınpın qarý satylymyn tikeleı kótermegen, Taıvan da basty nazarda bolmaǵan.
«Nátıjege qarasaq, biz óte nashar bolady dep oılaǵan kóp nárse bolmady», — dedi ol.
Vý úkimettiń samıt týraly Vashıngtonmen «úzdiksiz baılanysta» bolǵanyn aıtty.
Tramp ákimshiligi jeltoqsanda Taıvanǵa 11 mıllıard dollarlyq qarý satýdy maquldaǵan — bul tarıhtaǵy eń úlkeni. Al ekinshi paket odan da qymbat — shamamen 14 mıllıard dollar.
Sı Szınpın men Tramp osy jyly ATES pen G20 samıtterinde taǵy eki ret kezdespek. Osyny eskerip, atalǵan sheshim odan ári keıinge qaldyrylýy múmkin be degen suraqqa Vý úkimettiń muny muqıat qadaǵalaýy kerektigin aıtty.
«Árıne, kepildik ala alsaq, ol eń durysy bolar edi. Qazir qolymyzdan keletini — barynsha daıyndalý, barynsha baılanysý jáne barynsha talap qoıý», — dep qosty ol.
AQSH-tyń Qytaıdaǵy elshisi Devıd Perdú juma kúni CNBC arnasyna Tramptyń Taıvan saıasatynda, sonyń ishinde aralǵa qarý satýdy mindetteıtin 1979 jylǵy Taıvan qatynastary týraly zańda eshbir ózgeris joq ekenin aıtty.
«Biz buǵaz boıynda beıbitshilik qalaımyz. Májbúrleýdi qalamaımyz. Táýelsizdikti qoldamaımyz jáne Sı Szınpın bul habardy túsingen dep oılaımyz. Tramp olardyń dálelderin qurmetpen tyńdady», — dedi Perdú.
Senbi kúni Qytaıdyń jetekshi gazeti «Jenmın jıbao» óz pikirinde Taıvan «Qytaıdyń basty múddeleriniń ózegi jáne Qytaı-AQSh qatynastaryndaǵy birinshi buzylmaıtyn qyzyl syzyq» ekenin taǵy da qaıtalady.