Алтын Ордада исламның кең таралуы түркі халқын құлдықтан құтқарды. Бұл туралы қазақстандық тарихшы Жақсылық Сабитов мәлімдеді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Зерттеушінің айтуынша, Алтын Орда хандары ислам, христиан немесе буддизмді ұстанған. Ал мемлекеттің алғашқы кезеңдеріндегі дәстүрлі нанымдар түркі емес, моңғол текті болған. Алайда соңында Алтын Ордада ислам басым түсті.
«Бірінші маңызды сәт — Өзбек хан исламды қабылдады. Екіншісі — Жәнібек хан тұсында түркілерді құлдыққа сату толығымен тоқтатылды, өйткені мұсылмандарды құл етуге болмайды. Бұл Алтын Орда халқының басым бөлігі исламды толық қабылдағанын көрсетеді», — деді тарихшы.
Сабитов Қазақ хандығы құрылған кезде тенгрианство толығымен жойылғанын атап өтті. Ал бұл дінге қазіргі қызығушылықты тарихшы жасанды түрде қайта жаңғырту деп атады.
«XX ғасырдың соңында Қазақстанда жандана бастаған қазіргі тенгрианство — Перун мен Одинге сенетін родноверие сияқты жаңадан жасалған нәрсе. Бұл туралы нақты тарихи деректер өте аз сақталған өлі дәстүрді қайта тірілту әрекеті», — деп қорытындылады Сабитов.
Еске салайық, бұған дейін сарапшы тенгрианствоны түркілердің біртұтас ежелгі сенімі ретіндегі түсініктер канондық мәтіндердің жоқтығынан фактілермен расталмайтынын атап өткен. Бұл сенім тек түркі қағанаттары дәуірінде өмір сүрген, кейін көшпенділер манихейлік, несториандық және басқа діндерді қабылдай бастаған.
Дереккөздердің тапшылығына байланысты қазіргі ғалымдардың тенгрианствоны қайта жаңғырту әрекеттерін сарапшы соқырлардың пілді дене мүшелері бойынша сипаттау әрекетіне теңеді.
Сондай-ақ Жақсылық Сабитов Қазақстан тарихын қайта жазу — қалыпты және қажетті процесс, өйткені жаңа ашылымдар елдің өткенін тереңірек түсінуге көмектеседі, деп мәлімдеген.