Климат дағдарысын технология түбегейлі шешеді деп сенетін ғалымдар бұл мәселеде азаматтық әрекетке сирек қатысады. Лондон экономика мектебі жүргізген зерттеу осылай деп тұжырымдайды, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Есеп бойынша, технологияны жалғыз шешім деп санайтындар петицияға қол қоюға немесе наразылық шараларына қатысуға технологияға күмәнмен қарайтын әріптестеріне қарағанда 23%-ға сирек барады. Сондай-ақ олар ұшу санын азайтудан бастап веган немесе вегетариан диетаға көшуге дейінгі әсері жоғары өмір салты өзгерістерін жасауға 18%-ға сирек бейім.
Зерттеудің бас авторы Фабиан Дабландердің айтуынша, технология климат өзгерісін және оның салдарын түбегейлі шешеді деген сенім — «техно-оптимизм» — климат пен табиғат дағдарысын шешуге қажет ауқымды әлеуметтік-экономикалық өзгерістердің орнына дәлелденбеген шешімдерге шамадан тыс сүйенуге әкелуі мүмкін.
«Технологиялық шешімдер саяси тұрғыдан тартымды, өйткені олар адамдардың өмір сүру және тұтыну тәсілін өзгертпей-ақ климат өзгерісін шешуге уәде береді. Бір қызығы, жеке деңгейде де осындай үрдіс байқалады: технологиялық шешімдерге сенім артқан сайын климат үшін әрекетке қатысу азаяды. Алайда технология қажетті кең ауқымды қоғамдық өзгерістер мен тұтынудағы ірі өзгерістердің орнын баса алмайды», — дейді Дабландер.
Зерттеу 115 елдегі 9 мыңнан астам ғалымды қамтыды. Тұтастай алғанда, 27%-ы «технология климат өзгерісінен туындаған мәселелерді түбегейлі шешеді» деген тұжырыммен келіскен, 44%-ы келіспеген (29%-ы келіспейді де, қарсы да емес).
«Техно-оптимист» ғалымдар азаматтық әрекеттер мен наразылықтарға сирек қатысатынын, петицияға сирек қол қоятынын және үгіт-насихатпен сирек айналысатынын мәлімдеді. Олар сондай-ақ ұшу санын азайтуға, көлік пайдалануды қысқартуға немесе негізінен веган не вегетариан диета ұстануға сирек бейім болды.
Environmental Research Letters журналында жарияланған есеп техно-оптимизм оңшыл саяси көзқарастағы және қолданбалы әрі жаратылыстану ғылымдарында жұмыс істейтін ғалымдар арасында кең таралғанын да анықтады.
Зерттеуге қатыспаған, Манчестер университетінің Тиндалл климат өзгерісін зерттеу орталығының әлемге әйгілі климатологы профессор Кевин Андерсон өз тәжірибесінде «жұмысынан өте жоғары табыс табатын, әсіресе бұл табыс абырой, мәртебе және жарқын марапаттармен қатар жүретін климат ғалымдарының едәуір бөлігі көк дәріні қуана жұтқанын» айтты.
«Бұл жеке жауапкершілік сезімінен құтылудың қолайлы жолын ұсынады: олар балалары мұра ететін әлемге қатты алаңдайтыны туралы жұбаныш әңгімесін сақтай отырып, мәселеге шамадан тыс үлес қосатын өмір сүруді жалғастыра береді», — деді ол.
Ол сондай-ақ «болашақтағы технологиялық құтқарылуға деген сенім тағы бір таяныш береді: ертең келуі мүмкін шешімдерге үміт артып, бүгінгі қиын таңдауларды кейінге қалдырудың жолы» екенін қосты.
«Алайда бұл уәделердің дәлелдік негізі олар басқалардың зерттеулерінен талап ететін тексеру стандарттарынан әлдеқайда төмен болатыны таңғаларлық жиі кездеседі. Нәтижесінде ғылыми тәжірибенің таңғаларлық инверсиясы туындайды: дәлелдердің салдары неғұрлым қолайсыз болса, дәлелдер қолдамайтын болашаққа сенуге деген ынта соғұрлым артады», — деді ол.