Teńiz jylý tolqyndaryn baǵalaýdyń standartty ádisteri jahandyq jylynýdyń aýqymyn jasyryp kelýi múmkin: Vırdjınıa teńiz ǵylymdary ınstıtýtynyń zertteýshileri sýdyń jylý tolqyndaryna deıingi jáne odan keıingi jylyný kezeńderin eskeretin tujyrymdama ázirledi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Vırdjınıa teńiz ǵylymdary ınstıtýty (VIMS) men Ýılám men Merı kolejiniń Batten atyndaǵy jaǵalaý jáne teńiz ǵylymdary mektebiniń ǵalymdary teńiz jylý tolqyndaryn baǵalaýdyń jańa tásilin usyndy. Zertteý nátıjeleri Communications Earth & Environment jýrnalynda jarıalandy. ScienceDaily jazýynsha, temperatýranyń oqshaýlanǵan kóterilýin taldaýdyń dástúrli ádisi olarǵa deıin jáne keıin bolatyn uzaqqa sozylatyn anomaldy jylyný kezeńderin eskermeıdi.
Rıkardo Ýtsıg Nardı men asıstent profesor Pero Massını basqarǵan top AQSH-tyń 20 estýarıi boıynsha jıyrma jyldyq derekterdi taldady, ol 2580-nen astam teńiz jylý tolqynyn qamtıdy. Joǵary temperatýra kezeńi aptalap, aılap sozylýy múmkin ekeni, al standartty baǵalaý ádisteri ekojúıelerge tıgizetin jalpy jylý áserin orta eseppen 150%-dan astamǵa kemitetini anyqtaldy.
Ǵalymdar qubylysty eki túrge bóldi: jylyný kezeńi shamamen 60 kúnge sozylatyn «jalǵyz» jáne uzaqtyǵy shamamen 90 kún bolatyn «quramdas». Bul rette quramdas oqıǵalar úsh ese kóp jylý júktemesin týdyrady.
Avtorlar uzaq jylý áseri ottegi tapshylyǵyn kúsheıtip, zıandy baldyrlardyń gúldenýin týdyratynyn, bul marjan rıfteri men teńiz shópterine qaýip tóndiretinin atap ótti. Jańa tásil ǵalymdarǵa zerthanalyq tájirıbelerdi dálirek josparlaýǵa múmkindik berip, ekologıalyq qyzmetterge jaǵalaý resýrstaryn qorǵaýǵa kómektesedi.