Ұлыбританиядағы тұтынушылар бұрын елде ауланған трескадан бас тартып, орнына еуропалық хек немесе сайда сатып алуға шақырылған еді. Алайда қазір бұл балықтардың да жағдайы нашарлап тұр. Теңіз қорғау қоғамы (MCS) — қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қайырымдылық ұйымы — тұтынушылар мен кәсіпкерлерге тұрақты теңіз өнімдерін таңдауға көмектесу үшін «Жақсы балық нұсқаулығын» жариялайды. Онда балық қорларының жағдайы мен қоршаған ортаға әсеріне қарай баға беретін бағдаршам жүйесі қолданылады, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Сәрсенбіде MCS Солтүстік теңізде, Кельт теңіздерінде және Бискай шығанағында ауланған еуропалық хектің бағасын қорлардың азаюы мен аулау қысымының күшеюіне байланысты жасылдан сарыға төмендетті.
Сонымен қатар Ұлыбритания маңында (Солтүстік теңіз, Шотландияның батысы, Роколл және Скагеррак) ауланған сайданың бағасы сарыдан қызылға — ең нашар деңгейге — түсті. Бұл оның «сақтануға тиіс балық» екенін білдіреді. Нұсқаулық баға берген 10 сайда кәсіпшілігінің екеуі әлі де жасыл, қалған сегізі сары.
«Жақсы балық нұсқаулығының» менеджері Керри Лайн балық қорларының жағдайы үнемі өзгеріп отыратынын, сондықтан «бірнеше жыл бұрын жақсы таңдау болған балық бүгін барлық жерде бірдей жақсы таңдау бола бермейтінін» айтты.
Ұлыбританияда тұтынылатын теңіз өнімдерінің басым бөлігі «үлкен бестік» деп аталатын бірнеше түрден ғана тұрады: треска, пикша, лосось, тунец және асшаян. Бұл жабайы қорлардың бірнешеуіне ғана ауыр қысым түсіреді.
Треска популяциясы 2015 жылдан бері азайып келеді. Негізгі себеп — шамадан тыс аулау, дегенмен теңіз температурасының өзгеруі мен экожүйедегі басқа да қысымдар көбеюге және шабақтардың тіршілік етуіне әсер етті.
«Теңіз өнімдерін тұтынатын болсақ, бәрімізге ең дұрыс қадам — таңдауымызды әртараптандыру және қауіпке барынша ұшыраған түрлерден бас тарту», — деп қосты Лайн.
Осыны ескере отырып, қайырымдылық ұйымы трескаға балама ретінде Ұлыбритания маңында жабайы жолмен ауланған теңіз алабұғасын ұсынды. Трескаға ұқсас, теңіз алабұғасы — қабыршағы оңай бөлінетін, дәмі жұмсақ ақ балық, оны кез келген рецептте сол күйінде алмастыруға болады.
Нұсқаулық жылына екі рет жаңартылады. 727 бағаның соңғы шолуында 29 баға төмендетіліп, 11 баға көтерілді.
Жақсы жаңалықтар қатарында популяциясының қалпына келуінің айқын белгілерін көрсеткен Ұлыбританияның атлантикалық көк тунеці жаңа жасыл бағаға ие болды. Қайырымдылық ұйымының мұхитты қалпына келтіру және тұрақты теңіз өнімдері жөніндегі жетекшісі Крис Грэмнің айтуынша, бұл қайта өрлеудің бір себебі — 20 жылдан астам уақыт бұрын енгізілген жақсартылған балық шаруашылығы басқармасы.
«Шағын, жақсы басқарылатын кәсіпшіліктің қалыптасқанына қуаныштымыз, бірақ сақтық таныту қажет және осы бірегей түрдің Ұлыбритания популяциясының денсаулығы одан әрі жақсаруы үшін оны мұқият бақылау керек», — деді Грэм.
Лайм шығанағындағы «диско-қақпан» теңіз тарақтары да жаңа тізімге еніп, сары баға алды. Тарақтарды тарту үшін қақпандардың ішіне орнатылған жарықдиодты шамдардың арқасында жаңа технология дәстүрлі драгамен салыстырғанда теңіз түбіне әлдеқайда аз әсер етеді.