9 synyp
Sabaqtyń taqyryby: §41. Tiri aǵzalardyń qorshaǵan ortaǵa beıimdelýi
Sabaqtyń maqsaty: Oqýshylarǵa «Beıimdelýshilik» týraly túsinik berý. Evolúsıalyq nátıjelerdiń biri – beıimdelýshilik túrlerimen tanystyrý.
Sabaqtyń mindetteri:
bilimdilik – oqýshylarǵa tiri aǵzalardyń qorshaǵan ortaǵa beıimdelýi, beıimdelýshiliktiń túrleri, tiri aǵzalar úshin beıimdelýshiliktiń mańyzy týraly túsindirý.
damytýshylyq – oqýshylarǵa túrli deńgeıli tapsyrmalar bere otyryp, oı - óristerin, qyzyǵýshylyqtaryn arttyryp, damytý.
tárbıelik – oqýshylardy jaýapkershilikke, adamgershilikke, dostyqqa jáne tazalyqqa tárbıeleý.
Sabaqtyń túri: Aralas sabaq
Sabaqtyń ádisi: Toppen jumys, suraq - jaýap, túsindirý
Sabaqqa qajetti materıaldar:
Quraldar: ınteraktıvti taqta, kompúter
Kórnekilikter: slaıd kórnekilikter, sýretter
Kútiletin nátıje:
- oqýshylar óz betimen jumys isteı alý daǵdylaryn qalyptastyrady
- alǵan bilimin júıeleı alady
- oqýshynyń izdenis nátıjesi anyqtalady
- óz oıyn, pikirin ashyq aıta alady
Sabaqtyń barysy:
İ. Uıymdastyrý kezeńi
Oqý quralyn tekserip túgeldeý
Amandasý, oqýshylardy túgendeý
Topqa bólý
II. Úı tapsyrmasyn tekserý
“Altyn qaqpa” oıyny
“Bilimińdi syna” vıktarınalyq suraqtar
Evolúsıa ilimi - tirshiliktiń tarıhı damýyn, ózgerýin, órleýin jáne munyń sebepterin, zańdylyqtaryn jáne qozǵaýshy kúshterin zertteıtin ǵylym.
I. “Tas qaqpa” suraqtary:
Evolúsıa ıdeıalarynyń damýy.
1 - top. Karl Lınneı (1707 - 1778) tiri tabıǵatty júıeleýde eńbek sińirgen shved ǵalymy. Ol tabıǵattyń qudaı tarapynan jaratylǵanyna sengen. Ol ósimdikter men janýarlarynyń sıstematıkasyn jáne túrdi qos atpen ataýdy engizgen. Túrlerdiń shaǵylysý jáne syrtqy orta jaǵdaılarynyń áserinen túzilýi múmkin degen oıda boldy.
2 - top. Jan - Batıs Lamark (1744 - 1829) evolúsıalyq iliminiń negizin qalaýshylarynyń biri. Onyń oıynsha evolúsıanyń qozǵaýshy kúshi - aǵzalardyń qarapaıymnan kúrdelene túsýge umtylysy. Ol jaqsy jumys istegen músheler jattyqpaǵandyqtan birtindep joıyla beredi dep sanaǵan.
3 - top. Charlz Darvın (1809 - 1882) negizinde tirshilik úshin kúres jáne tabıǵı suryptalý bar evolúsıalyq ilimdi usyndy. Ch. Darvınnyń ilimniń damýyna sebep bolǵan alǵysharttarǵa sol kezge deıin palentologıa, geografıa, geologıa, bıologıa ǵylymdary boıynsha jınalǵan úlken materıaldar jáne ǵalymnyń óziniń «Bıgl» kemesinde jer sharyn aınalý saıahatynda jınaqtaǵan zertteýler nátıjeleri jatady.
Tuqymqýalaýshylyq - dep aǵzalardyń urpaqtan - urpaqqa óz belgilerin berý qabiletin aıtamyz.
Ózgergishtik – aǵzalardyń jańa belgilerdiń beıimdelýi.
Tiri aǵzalardyń qorshaǵan ortaǵa beıimdelýi júkteý
Tiri aǵzalardyń qorshaǵan ortaǵa beıimdelýi
Sabaqtyń taqyryby: §41. Tiri aǵzalardyń qorshaǵan ortaǵa beıimdelýi
infohub.kz redaksıasy · 2024 j. 5 naýryz665 qaralym
#tiri aǵzalar#tiri aǵzalardyń qorshaǵan ortaǵa beıimdelýi#beıimdelýshiliktiń túrleri
Usynylady
Saıgak popýlásıasy rekordtyq deńgeıge jetti: bıolog basty qaýipterdi atady
Qazaqstanda kıik sany mıllıondap ósip, biraq bul jaǵdaı jańa qaýipter týdyrýy múmkin. Bıolog Qajym Jumalıev bul máseleniń sebepteri men saldary týraly aıtty.
infohub.kz редакциясы·2026 j. 8 maýsym
Mańǵystaýdaǵy Ústirt qoryǵynda Altynqyz esimdi barys qaıta kórindi
Sırek kezdesetin barys Altynqyz bıyl naýryz jáne mamyr aılarynda fototuzaqqa túsip, zertteýshilerdi qýantty. Ol 450 shaqyrymnan astam qashyqtyqty júrip ótken.
infohub.kz редакциясы·2026 j. 7 maýsym
Kofe ishekterge qalaı áser etedi: ǵalymdardyń jańartylǵan zertteýi
Irlandıalyq ǵalymdar kofe ishýdiń adam aǵzasyna, ásirese ishek mıkroflorasyna áserin zerttedi. Nátıjeler qyzyqty boldy.
infohub.kz редакциясы·2026 j. 6 maýsym
← ArtqaDerekköz: bilimdiler.kz

