Qazaqstan ǵylymı zertteýlerge jumsalatyn shyǵyndy JİÓ-niń 1%-yna deıin jetkizýdi kózdep otyr. Bul týraly Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev Germanıanyń jetekshi joǵary oqý oryndarynyń rektorlarymen jáne ǵylymı ınstıtýttarynyń basshylarymen kezdesýde málimdedi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Memleket basshysy yntymaqtastyqtyń ekinshi mańyzdy baǵyty retinde birlesken ǵylymı zertteýlerdi atady. «Eýropalyq zertteý keńistigine kirigýge umtylǵan Qazaqstan Horizon Europe baǵdarlamasyna qaýymdastyrylǵan qatysýshy retinde qosylý týraly kelissózderdi bastady. Bizdiń elimiz jalpy búdjeti 300 mıllıon eýrodan asatyn Shıkizat materıaldary jónindegi eýropalyq seriktestiktiń tolyqqandy qatysýshysy bolyp otyr. TiBeRIUM jobasy — osyndaı yntymaqtastyqtyń naqty mysaly. Bıyl Horizon Europe baǵdarlamasynyń 7,5 mln eýro kólemindegi qarjylyq qoldaýymen jáne Fraıberg taý akademıasynyń úılestirýimen bastalǵan joba Shyǵys Qazaqstan tehnıkalyq ýnıversıteti men Óskemen metalýrgıa zaýytyn biriktiredi. Bul jobanyń maqsaty — tıtan men berılı úshin tómen kómirtekti óndiristik tizbekterdi ázirleý. Bizge ýnıversıtetterdi, ǵylym men ónerkásipti biriktiretin, jetkizý tizbekterin nyǵaıtatyn jáne shıkizat resýrstarynan qosylǵan quny joǵary ónim men tehnologıalarǵa kóshýdi qamtamasyz etetin dál osyndaı yntymaqtastyqty keńeıtý qajet», – dedi ol.
Prezıdenttiń aıtýynsha, seriktestiktiń úshinshi baǵyty — tehnologıalar transferi. Qazaqstan ǵylymı zertteýlerge jumsalatyn shyǵyndy JİÓ-niń 1 paıyzyna deıin ulǵaıtyp, sonymen qatar kompanıalardyń ýnıversıtettik zertteýlerge ınvestısıa salýyna yntalandyrý jasap jatyr. Osy turǵyda Qasym-Jomart Toqaev nemis kásipkerlerin birlesken mekemeler janynan ınjenerlik zerthanalar men tehnologıalar transferi ortalyqtaryn ashýǵa shaqyryp, mundaı bastamalardy qosa qarjylandyrý arqyly qoldaýǵa daıyn ekenin bildirdi.
Memleket basshysy jasandy ıntellekt salasyna erekshe nazar aýdaryp, ol yntymaqtastyqty jańa deńgeıge shyǵarýǵa múmkindik beretinin atap ótti. «AI-Sana baǵdarlamasy aıasynda 700 myńnan astam stýdent JI salasynda sertıfıkattalǵan daǵdylarǵa qol jetkizdi. Biz alem.cloud sýperkompúterlik klasterin iske qostyq, osy salada mamandandyrylǵan zertteý ýnıversıtetin ashtyq jáne aımaqta alǵashqylardyń biri bolyp JI týraly zań qabyldadyq. Bul kúsh-jigerdiń barlyǵy ozyq sýperkompúterlik tehnologıalarmen tolyqtyrylyp otyr. Bul nemis ǵylymı mekemelerimen jáne ónerkásibimen yntymaqtastyq úshin jańa múmkindikter týǵyzady. Tehnologıaǵa beıimdelgen jas býynymyz nemis kompanıalary men zertteýshileri úshin senimdi seriktes bola alady. Qazaqstan óz tarapynan qoldanbaly sıfrlyq sheshimder men Indýstrıa 4.0 tehnologıalaryn synaqtan ótkizý alańyn usyna alady», – dep atap kórsetti ol.
Qasym-Jomart Toqaev qazaq pen nemis zıatkerlik dástúrleriniń arasyndaǵy tarıhı baılanysty da atap ótip, uly qazaq aqyny ári oıshyly Abaı Qunanbaıulynyń Iogann Volfgang fon Góteniń «Qańǵybastyń túngi áni» óleńin qazaq tiline aýdarǵanyn eske aldy. Onyń aıtýynsha, bul aýdarma eki halyq arasyndaǵy alǵashqy zıatkerlik kópirlerdiń birine aınaldy.
Sońynda memleket basshysy Germanıa men Qazaqstannyń jetekshi ýnıversıtetteri men ǵylymı ınstıtýttarynyń basshylaryn jańa jobalardy júzege asyrý úshin eki eldiń áleýetin biriktirýge shaqyrdy.