Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев қазақ тілінің емле ережелерін жүйелеп, барлық сөздікті жаңартуды тапсырды. Бұл жұмысты мемлекеттік деңгейде келесі жылдың соңына дейін аяқтау керек, деп хабарлайды infohub.kz сайты.

Мемлекет басшысы «Қазақ тілі» халықаралық қоғамының Х съезінде сөз сөйледі. Өз баяндамасында ол мемлекеттік тілді дамыту, оны ғылымда қолдану және емленің біртұтас ережелері қажеттігі мәселелеріне тоқталды.

Тоқаев қазақ тілі ғылым мен өндіріс тіліне айналуы тиіс екенін атап өтті. Оның айтуынша, ол үшін отандық ғылымды дамытып, қазақ тіліндегі зерттеулерді қолдау қажет.

«Әрине, бұл қазақстандық ғылымның, яғни біздің ғалымдардың әлеуеті жоғары болуы керек дегенді білдіреді. Ғылым дамыса, қазақ тілі ғылым мен өндіріс тіліне айналады. Тарихи деректер мен мысалдар жеткілікті: мәселен, парсы және француз тілдерінің тарихы, ал қазіргі заманда ағылшын тілі озық орынға шықты. Мұнда жоғары оқу орындарының рөлі аса маңызды. Университеттер қазақ тіліндегі ғылыми-зерттеу еңбектеріне ерекше көңіл бөлуі керек», — деді ол.

Президент бірізділік мәселесіне жеке тоқталды. Ол қазақ тілінде бір сөздер, ұғымдар мен терминдер кейде әртүрлі қолданылатынына назар аударды.

«Бұл көз жұмып өтуге болатын елеусіз мәселе емес. Өйткені мұндай жағдай адамдарды жаңылыстырып, тілдің тазалығына кері әсер етеді. Сондықтан қазақ тілін қолдануда айқын жүйе мен белгілі бір тәртіптің болуына ерекше көңіл бөлу маңызды. Жалпы бұл мәселеге кешенді тұрғыдан келу керек. Ең алдымен емле ережелерін түгендеп, жүйелеу қажет. Сонымен қатар орфографиялық сөздікті қоса алғанда, барлық сөздікті жаңартатын уақыт келді», — деп атап өтті мемлекет басшысы.

Тоқаев қазақ тілінің ресми орфографиялық сөздігі әлі кеңес кезінде — 1983 жылы бекітілгенін еске салды. Одан кейін жаңа басылымдар шыққанымен, олардың ешқайсысы мемлекеттік бекіту мен заңды күшке ие болмаған.

«Көршілес кейбір мемлекеттерде мұндай ғылыми еңбектер бес жыл сайын жаңартылып отырады. Сондықтан бізге де қазақ тілі орфографиясының ғылыми негіздерін зерттеп, оны жедел түрде жүйеге келтіру қажет. Бұл жұмысты келесі жылдың соңына дейін аяқтау керек», — деп атап өтті Президент.