Halyqaralyq zertteýshiler toby mıkroorganızmder DNQ-symen baılanysqan fosfordy taldaý ádisin jetildirdi. Bul eginshilikti ońtaılandyrýǵa múmkindik beredi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Topyraqtaǵy DNQ-men baılanysqan fosfordy (DNA-P) ólsheýdiń qarapaıym ári únemdi tásilin Sýltan Qabýs ýnıversıtetiniń, Djeıms Hatton ınstıtýtynyń jáne Oman qorshaǵan ortany qorǵaý basqarmasynyń mamandary ázirledi. Zertteý nátıjeleri «Journal of Agricultural and Marine Sciences» ǵylymı jýrnalynda jarıalandy.
Fosfor — ósimdikterdiń ósýi men aýyl sharýashylyǵy óndirisi úshin asa mańyzdy element, alaıda onyń tabıǵı qorlary shekteýli. Bul qorektik zattyń saqtalý, túrlený jáne bosap shyǵý prosesterin túsiný jer qunarlylyǵyn saqtaý jáne ekologıalyq zıandy azaıtý úshin qajet. DNQ-men baılanysqan fosfor tiri mıkroorganızmdermen baılanysty organıkalyq pýldyń quramyna kiredi jáne fosfor aınalymynyń eń belsendi bóligin kórsetedi.
Jumys barysynda ǵalymdar Ulybrıtanıadan alynǵan 32 topyraq túrinde qoldanystaǵy ádistemeni synap, ony ózgertti. Basty jetildirý — artyq bolyp shyqqan fermentatıvti óńdeýden bas tartý. Bul dáldikti joǵaltpaı, prosedýrany aıtarlyqtaı arzandatyp, jeńildetýge múmkindik berdi. Sonymen qatar, DNA-P-ny basqa fosfor qosylystarynan bólý úshin qajetti últrafıltrasıa negizgi kezeń bolyp qaldy.
Taldaý DNA-P deńgeıi pH kórsetkishimen, mıkroorganızmder bıomassasymen jáne organıkalyq zattarmen tyǵyz baılanysty ekenin kórsetti. Jańa qoljetimdi quraldar ǵalymdarǵa topyraq qunarlylyǵyn tıimdirek zertteýge jáne turaqty aýyl sharýashylyǵyn júrgizý ádisterin ázirleýge kómektesedi.