AQSh prezıdenti Donald Tramp Iranǵa qarsy eń iri soqqylardy jasaýǵa jaqyn ekenin málimdedi. Bul — Irannyń Parsy shyǵanaǵyndaǵy AQSh odaqtastaryna jańa shabýyldarynan keıingi eskertýi. Tramptyń aıtýynsha, ol «buryn-sońdy bolmaǵan aýqymdy soqqyny» qarastyrýda. «Men sheshim qabyldaýǵa jaqynmyn. Biz buǵan tolyq daıynbyz», — dedi ol Axios aqparat agenttigine bergen suhbatynda. Bul týraly infohub.kz saıty habarlaıdy.
Sońǵy aptalarda AQSh Iranǵa qatarynan 12 tún boıy shabýyl jasady. Iran baspasóziniń habarlaýynsha, bul shabýyldar kópirler men tonnelderdi de nysanaǵa alǵan. Irannyń jaýap shabýyldary Parsy shyǵanaǵynyń kóp bóligin qamtyp, energetıkalyq daǵdarystyń kúsheıýine alańdaýshylyq týdyrdy. Bul shıelenis AQSh pen Iran arasynda bir aı buryn qol qoıylǵan ýaqytsha beıbit kelisimdi joıdy deýge bolady.
Iran syrtqy ister mınıstri Abbas Arakchı sársenbide Tegerannyń kez kelgen bolashaq shabýylǵa «kózge kóz» qaǵıdasymen jaýap beretinin eskertti. Sársenbidegi AQSh shabýyldarynan keıin Iran beısenbide Iordanıa, Bahreın jáne Kýveıtke zymyrandyq jáne ushqyshsyz ushý apparattarymen soqqy jasady. Iran Islam revolúsıasy saqshylary korpýsy (IIRSK) Iordanıa men Kýveıttegi AQSh áskerı nysandaryn nysanaǵa alǵanyn rastady.
IIRSK Kýveıttegi telekomýnıkasıalyq munaraǵa shabýyl jasaǵanyn moıyndap, muny AQSH-tyń Irandaǵy telekomýnıkasıa munaralaryna jasaǵan shabýylyna jaýap dep atady. IIRSK kýveıttikterge arnalǵan málimdemesinde AQSh, Iran emes, Kýveıttiń «aýmaqtyq tutastyǵy men egemendigin» buzǵanyn atap ótti. Keıinirek Kýveıt Irakpen shekaradaǵy Abdalı ótkeline «dushpandyq ushqyshsyz ushý apparattary» shabýyl jasaǵanyn habarlady. Iran armıasynyń ókili Muhammad Akramınıa «Qarýly kúshterdiń jaýap shabýyldary AQSH-tyń ınfraqurylym men jaǵalaý aımaqtaryna shabýyly toqtaǵansha jalǵasady», — dedi.
Sonymen qatar, Iemenniń hýsıt búlikshileri beısenbide Qyzyl teńizde eki saýdıalyq tankerge oq jaýdyryp, halyqaralyq aıyptaýlar men munaı baǵasynyń ósýine alyp keldi. BUU Bas hatshysy Antonıý Gýterrısh Qaýipsizdik Keńesiniń otyrysynda: «Jaǵdaı baqylaýdan shyǵyp barady. Ol elestetýge kelmeıtin shektiń jıeginde. Bir daǵdarys ekinshisin qorektendiredi, bir shıelenis kelesisin týdyrady», — dedi. Hýsıtter Saýd Arabıasy porttaryna blokada jarıalap, ekinshi mańyzdy halyqaralyq keme joly — Bab-ál-Mandeb buǵazyn turaqsyzdandyrdy. Ormýz buǵazy aqpan aıynan beri AQSh pen Izraıldiń soǵysy kezinde tıimdi túrde jabylǵan.
«Al-Djazıra» telearnasynyń Sanadaǵy tilshisi Iýsef Mavrıdiń sózinshe, hýsıt derekkózderi Saýd Arabıasy Ulttyq munaı kompanıasynyń nysandary «bolashaq nysanaǵa» aınalýy múmkin ekenin, eger Er-Rıad hýsıtter baqylaıtyn porttardy óz blokadasyn alyp tastamasa. Halyqaralyq Brent markaly munaı baǵasy beısenbide mamyr aıynan beri alǵash ret barreline 100 dollardan asyp, sarapshylardyń pikirinshe, álemdik ekonomıkaǵa odan da úlken áser etýi múmkin. Rystad Energy konsaltıńiniń vıse-prezıdenti Ianıv Shahtyń aıtýynsha, «Qosymsha óndiristik qýattyń kóp bóligi paıdalanylyp qoıdy, al strategıalyq jáne komersıalyq munaı qorlary soǵys bastalǵandaǵydan da tómen, bul naryqty uzaqqa sozylǵan jetkizilim úzilisine qarsy az qorǵaǵandyǵyn bildiredi».