AQSh Prezıdenti Donald Tramp Kongres bekitken shamamen 1 mıllıard dollar qarjyny toqtatty. Bul týraly Aq úı juma kúni habarlady. Ol ımıgranttarǵa qyzmet kórsetý men ártúrlilikke baǵyttalǵan bastamalardy qarjylandyrýdy qysqartý úshin sırek qoldanylatyn jáne daýly ókilettikti paıdalandy, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Tramptyń Basqarý jáne búdjet basqarmasy bul qarjy qysqartýdy «eń zıandy memlekettik shyǵystarǵa» baǵyttalǵan dep sıpattady.
Qysqartýlardyń kóbi ımıgranttarǵa qyzmet kórsetýge, sonyń ishinde elde zańsyz júrgeni aıyptalǵan bosqyndar men ata-anasyz kámeletke tolmaǵandarǵa qyzmet kórsetetin komersıalyq emes uıymdarǵa baǵyttalǵan. Ákimshilik qarajat endi qajet emes dep málimdeıdi, sebebi shekarany zańsyz kesip ótý aıtarlyqtaı azaıǵan.
Qarjyny qaıtaryp alý týraly Aq úıdiń baspasóz habarlamasynda keıbir uıymdardy demokrat prezıdent Barak Obamanyń ákimshiliginde jumys istegen adamdar basqaratyny atap ótilgen.
Tramptyń bul qadamyn qaıta saılaý naýqany qıyn ótip jatqan respýblıkashyl senator, Senattyń asıgnasıalaý komıtetiniń tóraǵasy Súzan Kollınz aıyptady.
Kollınz óz málimdemesinde bul áreket eskertýsiz jáne keńessiz jasalǵanyn aıtty. Ol sondaı-aq áriptesterimen birge «osy zańsyz áreketterdi» sheshýge jumys isteıtinin málimdedi.
«Kidirtýdiń ózi Kongreske habarlanbaǵan qamaý bolyp qana qoımaı, sonymen qatar Kongrestiń asıgnasıalaý ókilettikterin tartyp alý bolyp tabylady», — dedi Kollınz. «Basqarý jáne búdjet basqarmasy — atqarýshy bılik tarmaǵynyń agenttigi. Ol qaı baǵdarlamalardy qarjylandyrýǵa turarlyq ekenin sheshe almaıdy».
«Bul — amerıkan halqynan urlyq, qarapaıym jáne anyq», — dedi Vashıngtonnyń demokrat senatory, asıgnasıalaý komıteti tóraǵasynyń orynbasary Pettı Múrreı óz málimdemesinde. «Bul — Kongres eki partıanyń qoldaýymen bólgen jáne halyqqa kómektesýi tıis qarajat — otbasylarǵa ınvestısıa salýdan góri bal zalyn salýǵa kóbirek kóńil bóletin prezıdent ony toqtatpaýy kerek edi. Osy zań jobalaryna daýys bergen árbir respýblıkashyl ashýlanýy kerek, óıtkeni [Rassel] Voýt olardyń daýystary eseptelmeıdi dep otyr».
Ádette, Kongres prezıdenttiń usynǵan shyǵystardy qysqartýyn kúshine engenge deıin qaraı alady. Biraq Tramp federaldyq qarjy jylynyń aıaqtalýyna bes kún qalǵanda jarıalap, muny múmkin emes etti. Memlekettik esep palatasy «qaltalyq qaıtaryp alý» dep atalatyn bul áreketti zańsyz dep atady.
Kollınz ony Basqarý jáne búdjet basqarmasynyń «Kongrestiń konstıtýsıalyq qazyna ókilettigin álsiretýge» jasaǵan sońǵy áreketi dep atady.
Bir jyl buryn Tramp 50 jylda alǵash ret qaltalyq qaıtaryp alýdy jarıalap, Kongres maquldaǵan 4,9 mıllıard dollar sheteldik kómekti buǵattady. AQSh Joǵarǵy soty bul qaıtaryp alýlardy buǵattaýdan bas tartyp, Tramptyń syrtqy isterdegi ókilettigi sheshimge aıtarlyqtaı áser etkenin aıtty. Bıyl Tramp ishki shyǵystardy nysanaǵa aldy.
Qaltalyq qaıtaryp alýdy qoldaný Tramp ákimshiliginiń AQSh úkimetine kóbirek baqylaý ornatyp, Kongrestiń bıligin álsiretý jónindegi keńirek úlgisiniń bir bóligi bolyp tabylady.
Ákimshilik sondaı-aq federaldyq qyzmetkerlerdi jumystan shyǵardy, tarıfterge tarıhı ósim engizdi jáne Kongresten ótpeı-aq Iranmen soǵysty bastady, bul prezıdenttik bıliktiń shegin anyqtaýdy sot tarmaǵyna júktedi.