Mıchıgan shtatynyń Mılford qalasynda ótken mıtıńide AQSh prezıdenti Donald Tramp óz tarıfteriniń ekonomıkaǵa oń áserin aıtyp, Mıchıgan gúldenip jatqanyn málimdedi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Alaıda naqty kórsetkishter buǵan qaıshy keledi. Tarıfter Mıchıgan jáne búkil eldegi bızneske mıllıardtaǵan dollar shyǵyn ákelip, ınflásıany órshitti. Kóptegen amerıkandyqtar tarıfter baǵany kótergenine senedi, al Irandaǵy soǵys benzın baǵasyn arttyryp, Tramptyń reıtıńin tómendetýde.
Qarashadaǵy aralyq saılaý aldyndaǵy básekelestik Mıchıganda aıqyn kórinedi. Tramp bul shtatty 2016 jáne 2024 jyldary jeńip alǵan. Mıtıńidegi jurtshylyq ony qoldaǵanymen, keıbir jaqtastary baǵanyń joǵary ekenin jáne tarıfterdiń qysqa merzimdi aýyrtpalyǵyn moıyndaıdy. 64 jastaǵy Lısa Sherer benzın baǵasy qatty qınaıtynyn aıtyp, Trampty qoldaýdy jalǵastyrady.
Mıchıgan men Kanada arasyndaǵy saýda baılanysy óte tyǵyz. Joǵarǵy sot kóptegen tarıfterdi joıǵanymen, ákimshilik jańa salyqtar engizip, Kanadaǵa 50% tarıf qoıýdy josparlap otyr. Avtokólik óndirýshiler tarıfter shyǵyndy arttyratynyn aıtady, biraq prezıdent olarǵa jeńildik berdi.
Saýalnamashy Bernı Porn Tramptyń optımısik sózderi tarıfterdiń áserin jasyra almaıtynyn aıtady. «Men ony tyńdaǵanda, «Sen qaı planetadasyń?» dep oıladym», — deıdi ol. Keıbir respýblıkashyldar saılaýshylardyń belsendiligine alańdaıdy.
Aeroǵarysh bıznesiniń ıesi Djo Mıskovıch tarıfterdiń uzaq merzimdi paıdasyna senedi. «Qysqa merzimdi qıyndyq bolýy múmkin, biraq uzaq merzimdi áser el úshin oń bolady», — deıdi ol.
Tramp Mıchıgandaǵy respýblıkashyldardyń praımerızinde kongresmen Djon Djeımsti qoldady. Senat saılaýynda demokrattardyń praımerızi de nazarda. Burynǵy ókil Maık Rodjers Tramptyń kún tártibin ilgeriletetin senator kerektigin aıtady.
Sherer Ogaıodan Mıchıganǵa bes saǵat jol júrip kelgen. Ol Tramptyń turaqty tabysy bar adamdardy umytqanyna alańdaıdy. «Men ashshy shyndyqty aıtamyn, Tramp sıaqty. Ol turaqty tabysy bar adamdardy umytty», — deıdi ol. Alaıda ol «aýyrtpalyqsyz paıda joq» dep qosady.
Avtokólik óndirýshiler AQSH-ta óndiristi arttyrýǵa ýáde berdi, biraq bul áli sezilmeıdi. Djeneral Motors 2025 jyly $4 mlrd ınvestısıa salyp, óndiristi Meksıkadan AQSH-qa aýystyrmaq. Ford pen Stelantıs te osyndaı josparda. Toıota $3,6 mlrd ınvestısıalap, Tacoma óndirisin Tehasqa kóshiredi, biraq bul tórt jylǵa sozylady.
Mıchıganda Tramptyń ekinshi merziminde avtokólik sektoryndaǵy jumys oryndarynyń ósimi az, al qosalqy bólshekter óndirisinde jumys oryndary 4000-ǵa qysqardy. Eńbek statısıkasy búrosynyń málimetinshe, Mıchıgandaǵy óndiristik jumys oryndary «Azattyq kúni» tarıfterinen beri 8300-ge azaıǵan.
Mıtıńidegi kóńil-kúı joǵary boldy. Prezıdent «ádemi» daıashyny eske alǵanda, kórermender «Sen ádemisiń!» dep aıǵaılady. 75 jastaǵy Roýz Straýd Trampty eń jaqsy dep sanaıdy. «Ol halyq týraly oılaıdy, olarǵa ne kerek ekenin biledi», — deıdi ol.
Keıbireýler prezıdentke kúmánmen qaraýdy qajet etpeıdi. «Barlyq árekettiń sebebi bar, biraq adamdar ony túsinbeıdi», — deıdi Roı Parks. Ol tarıfterdi «qysqa merzimdi aýyrtpalyq, uzaq merzimdi paıda» dep sıpattap, «jabysqaq tańǵyshty julǵanda aýyrady, biraq birneshe mınýttan keıin aýyrmaıdy» dep qosty.