AQSh prezıdenti Donald Tramp 2026 jylǵy 24 shildede AQSH-tyń ondaǵan saýda seriktesine qatysty eki tańbaly jańa baj salyǵyn engizdi. Bul týraly infohub.kz saıty habarlaıdy.
AQSh 60 elden ákelinetin taýarlarǵa 10-12,5 paıyz kóleminde baj salyǵyn saldy. Bul elder AQSH-tyń barlyq ımportynyń 99 paıyzyn quraıdy. Vashıngton bul sharany sol elderdiń eńbekke májbúrleý arqyly óndirilgen taýarlarǵa tyıym salýdy jetkilikti túrde qamtamasyz etpeýimen baılanystyrady.
«Amerıka Qurama Shtattary eńbekke májbúrleý arqyly ımportqa tyıym salýdy bir ǵasyrǵa jýyq ýaqyt boıy qoldanyp keledi jáne ony qatań saqtaıdy. Saýda seriktesterimizdiń de osyǵan uqsas áreket etýiniń ýaqyty áldeqashan jetti», — dedi AQSh saýda ókili Djeımıson Grır.
Jańa baj salyqtary ýaqytsha 10 paıyzdyq álemdik baj salyǵynyń merzimi aıaqtalǵanda kúshine enedi. Ýaqytsha salyq juma kúni tańerteń (Astana ýaqytymen 09:01) aıaqtalady. Tramp bul sharaǵa Joǵarǵy sot aqpan aıynda onyń eń iri baj salyqtaryn kúshin joıǵannan keıin júgindi.
Endi ol 1974 jylǵy Saýda týraly zańnyń 301-babyn qoldana otyryp, neǵurlym turaqty salyqtar engizdi. Bul bap prezıdentke «negizsiz», «orynsyz» nemese «kemsitýshilik» saýda tájirıbesin júzege asyratyn elderge qarsy ımporttyq baj salyǵy men basqa da sanksıalar salýǵa múmkindik beredi.
Tramp óziniń birinshi merziminde Qytaıǵa qatysty 301-bapty qoldanyp, iri baj salyqtaryn engizgen edi. Sot bul salyqtardy zańdy dep tanydy.
Grırdiń keńsesi 16 eldiń taýar óndirisiniń artyq bolýyna baılanysty tergeý júrgizip jatyr. Bul elder AQSH-tyń ımportynyń 70 paıyzyn quraıdy. Ázirge tergeý aıaqtalǵan joq.
Tramp joǵary baj salyqtary AQSH-tyń óndirisin qalpyna keltiredi dep esepteıdi. Ótken jyly ol tómen baj salyǵy men erkin saýdany qoldaıtyn ondaǵan jyldyq AQSh saıasatyn ózgertti.
Tramp 1977 jylǵy Halyqaralyq tótenshe ekonomıkalyq ókilettikter týraly zańdy (IEEPA) qoldanyp, barlyq elderden ákelinetin taýarlarǵa eki tańbaly baj salyǵyn salǵan. Ol AQSH-tyń saýda tapshylyǵyn tótenshe jaǵdaı dep sanaǵan.
Alaıda Joǵarǵy sot IEEPA baj salyǵyn salýǵa ruqsat bermeıtinin sheshti. Bul sheshim Tramp ákimshiligin salyq tólegen ımporttaýshylarǵa aqshany qaıtarýǵa mindettedi.
Tramp 1974 jylǵy Saýda týraly zańnyń 122-baby boıynsha 10 paıyzdyq álemdik baj salyǵyn belgiledi. Biraq 122-bapty 150 kún ǵana qoldanýǵa bolady, jáne onyń merzimi juma kúni aıaqtalady.