2026 jyldyń ekinshi jartysynda sarapshylar Qazaqstanda jyljymaıtyn múlik baǵasynyń kúrt tómendeýin kútpeıdi. Ipotekalyq mólsherlemelerdiń joǵary bolýy suranysty tejep tur, alaıda jeńildikti baǵdarlamalar naryqtyń turaqtylyǵyn saqtaýǵa kómektesýde. Satyp alýshylar áli de tıimdirek sharttarǵa senedi, biraq turǵyn úı satyp alýdy keıinge qaldyrý kerek pe jáne ıpoteka qashan qoljetimdi bolady – «Atameken Bıznes» telearnasynyń tilshisi anyqtap kórdi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Maýsym aıynyń basynda Ulttyq bank bazalyq mólsherlemeni 18 paıyzdan 17 paıyzǵa deıin tómendetti – bul byltyrǵy qazannan beri alǵash ret. Jyljymaıtyn múlik naryǵynda osydan keıin ıpoteka tezirek arzandaıdy dep kútken edi. Alaıda sarapshylar bul prosestiń birtindep júretinin aıtady. Mólsherlemeniń odan ári tómendeýi de nesıelerdiń tez arzandaýyna ákelmeıdi.
«Bizde baǵalar Ulttyq banktiń mólsherlemesi 15-16% -dan tómendegen kezde ǵana tómendeıdi, biraq bizdiń túsinýimizshe, aǵymdaǵy aıdaǵy ınflásıa 10,3% bolǵandyqtan, ol kúrt tómendemeıdi. Iaǵnı, Ulttyq bank ınflásıany 8 paıyzǵa deıin tómendetýdi josparlap otyr, bul 2027 jyly bolady dep kútilýde. Sáıkesinshe, sol kezde komersıalyq ıpoteka halyqtyń kóp bóligi úshin qoljetimdi bolady», — deıdi qurylys salasyndaǵy sarapshy Dılára Seıitnurova.
Qazir komersıalyq ıpoteka qymbat bolyp qalyp otyr. Sarapshynyń aıtýynsha, Almatyda jyldyq mólsherleme 22–24 paıyzǵa jetedi. Bazalyq mólsherleme tómendegenniń ózinde bankter sharttardy birtindep qaıta qaraıdy — buǵan birneshe aı ketýi múmkin. Ázirge naryqqa negizgi qoldaýdy jeńildikti nesıeleý baǵdarlamalary kórsetip otyr, biraq olardyń múmkindikteri belgilengen lımıttermen shektelgen.
«Memlekettik qoldaý tek muqtajdarǵa ǵana baǵyttalýy tıis. Memleket olardyń sanyn biledi. Memleket olarmen Otbasy bankiniń quraldary arqyly jumys isteıdi. Sondaı-aq memleket Otbasy banki basqaratyn turǵyn úı qurylys jınaq júıesi (TÚQJ) boıynsha sharalardy keńeıtýde, al ol qazir basqa komersıalyq bankterge de qoljetimdi. Sondyqtan kem degende eki komersıalyq bank buǵan qyzyǵýshylyq tanytty», — deıdi ekonomıs Aıbar Oljaev.
Sarapshylar jeńildikti ıpoteka boıynsha maquldaý alǵandarǵa satyp alýdy keıinge qaldyrmaýǵa keńes beredi. Olardyń pikirinshe, turǵyn úı baǵasynyń kúrt tómendeýine senbeý kerek. Sebepterdiń biri — qurylys qunynyń ósýi. Bıyl qurylys salýshylardyń shyǵyny salyq zańnamasyndaǵy ózgeristerge, onyń ishinde QQS boıynsha jańa erejelerge, sondaı-aq basqa da shyǵyndardyń ósýine baılanysty artty. Mamandardyń boljamynsha, komersıalyq ıpoteka ınflásıa turaqty tómendegennen keıin qoljetimdi bola alady. Alaıda turǵyn úı baǵasynyń aıtarlyqtaı tómendeıtinine kepildik joq.