Túrkistan oblysynda arheologtar ortaǵasyrlyq qalanyń bólikterin, ejelgi turǵyn úı qaldyqtaryn jáne basqa da artefaktilerdi tapty. Olardyń jasy 1,5 myń jyldan asýy múmkin, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
«24KZ» telearnasynyń málimetinshe, Birlik aýylynyń mańyndaǵy trassa janynan ǵalymdar ejelgi qalashyqty tapty. Ol jerden ejelgi turǵyn úı qaldyqtary, keramıka synyqtary, temir quraldar jáne Qazaq handyǵy kezeńine jatatyn sandaldar tabyldy. Sondaı-aq zertteýshiler ortaǵasyrlyq qalanyń sıtadel, shahrıstan jáne rabad sıaqty bólikterin anyqtady.
Aýmaq drondar men GIS tehnologıalarynyń kómegimen skanerlendi. Áýeden mamandar jer betinde adamǵa árdaıym kórine bermeıtin relef erekshelikterin baıqaı aldy. Tehnologıalar zertteýge perspektıvaly ýchaskelerdi anyqtaýǵa kómektesti.
«Bul qalashyq arheologıalyq ádebıette 1962 jyldan beri belgili, Nıkolaı Pavlovıch Podýshkın ashqan kezden bastap. Ol óz ýaqytynda ólsheý júrgizip, qalashyqty ishinara zerttep, VIII-XII ǵasyrlarǵa jatqyzǵan. Búgingi zertteýlerimiz qalanyń ejelgi dáýirde, qańlylar kezeńinde mekendelgenin kórsetip otyr. Qarluqtar dáýirinde, Altyn Orda kezeńinde qarqyndy damyǵan», — dedi ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-dyń profesory Dosbol Baıǵunaqov.
Arheologtar neǵurlym tereń qazǵan saıyn, soǵurlym ótkenge jyljydy. Bir qazbadan turǵyn úı qaldyqtary, sandal — ejelgi peshtiń bir túri, keramıka jáne temir quraldar tabyldy. Taǵy bir qazba sıtadeldiń qorǵanys júıesin kórýge múmkindik berdi.
«Qorǵanys qabyrǵasynyń eni shamamen bir metrge jetedi. Biz sıtadel munarasynyń ózin de taptyq. Bul tabylǵandar sol kezeńdegi qalanyń qorǵanys júıesi týraly túsinik alýǵa múmkindik beredi», — dedi stýdent Qojahmet Qadyrqulov.
Degenmen, basty jumbaqtardyń biri ázirge jaýapsyz qalyp otyr. Arheologtar munda han saraıy bolýy múmkin dep boljaıdy. Tabylǵan zattar zerthanalyq zertteýge jiberiledi. Mamandar olardyń naqty jasy men shyǵý tegin anyqtaıdy.
Arheologtar kelesi jyly qazba jumystaryna qaıta oralýdy josparlap otyr. Olardyń aıtýynsha, Ońtústik Qarataý áli kúnge deıin aımaqtyń az zerttelgen aýmaqtarynyń biri bolyp qala beredi. Negizgi zertteýler Otyrar men Túrkistanda júrgizilgen bolatyn.