Qazaqstanda ıpoteka rásimdeý kezinde paıdalanylatyn turǵyn úı salymy tutqyndalýy múmkin, al odan aqsha óndirip alynýy yqtımal. Mundaı jaǵdaılarda qalaı áreket etý kerektigi týraly infohub.kz saıty habarlaıdy.
Respýblıkada tutqyndaý men óndirip alýdan qorǵalǵan arnaıy banktik shottar bar. Olarǵa, mysaly, járdemaqylar, áleýmettik tólemder men alımentter túsedi. Alaıda «Otbasy bankiniń» eske salýynsha, turǵyn úı jınaq shoty (TJSh) mundaı qorǵaýǵa ıe emes. Ony tutqyndaýǵa, al aqshany óndirip alýǵa bolady.
Turǵyn úı salymymen ne bolýy múmkin: aqsha qarajatyn tutqyndaý; ınkasso ókimi boıynsha esepten shyǵarý jáne óndirip alý; tólem talabyn qoıý; shyǵys operasıalaryn toqtata turý. Qarapaıym tilmen aıtqanda, «Otbasy bankiniń» kvazımemlekettik mártebesi TJSH-ǵa shekteýler engizý múmkindigin joqqa shyǵarmaıdy.
Aqsha qarajatyn tutqyndaý — ýákiletti tulǵalardyń talaby boıynsha qoldanylatyn shekteý sharasy. Inkasso ókimi (IÓ) — belgilengen talap boıynsha esepten shyǵarý nemese óndirip alý. Tólem talaby (TT) — zańnamaǵa sáıkes tólem jasaý talaby. Shyǵys operasıalaryn toqtata turý (SHOTT) — shyǵys operasıalaryn toqtata turý.
Turǵyn úı jınaq shoty (TJSh salymy) óndirip alýǵa jol berilmeıtin shottar qataryna jatpaıdy. Sondyqtan Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda kózdelgen jaǵdaılarda TJSH-daǵy qarajatqa óndirip alý jáne shekteý sharalary qoldanylýy múmkin.
Bul áreketterdiń barlyǵyn «Otbasy banki» óz sheshimimen emes, muny zańdy negizde jasaı alatyn úshinshi tulǵalardyń suraýy boıynsha jasaıtynyn túsiný mańyzdy. Banktiń ózi shekteýlerdi óz betinshe alyp tastaı almaıdy.
Turǵyn úı salymy tutqyndalsa ne isteý kerek? Turǵyn úı jınaq salymyna shekteýler qoıylǵan sátter bolady. Bul jaǵdaıda: tutqyndaýdy salǵan organǵa júginý; tutqyndaý sebepteri men ony alyp tastaý tártibin naqtylaý; shekteýlerdi engizgen tulǵaǵa qajetti qujattardy usyný qajet.
Tutqyndaý kelesi jaǵdaılarda alynyp tastalady: bank tutqyndaýdyń kúshin joıý týraly qujatty alsa; tólem talaby keri qaıtarylsa; ınkasso talaby keri qaıtarylsa; bank shyǵys operasıalaryn toqtata turýdyń kúshin joıý týraly qujatty alsa.
Osylaısha, qazaqstandyqtar turǵyn úı salymy óndirip alý sharalaryn qoldanbaýǵa negiz bolmaıtynyn túsinýi mańyzdy. Ondaǵy aqsha qaryzdardy óteý úshin tutqyndalýy jáne óndirilip alynýy múmkin. Sonymen qatar, aralyq jáne aldyn ala qaryzdar boıynsha kepil bolyp tabylatyn turǵyn úı salymdary tutqyndaýdan qorǵalǵanyn eske salamyz. Depozıtte jatqan zeınetaqy aqshasyna da osyndaı kepildik bar.