Әлеуметтік желілерде адамның санасын жоғалтуына әкелуі мүмкін заттарды анықтауға арналған шағын тырнақ жапсырмалары танымал болып келеді. Олар кәдімгі маникюр аксессуарына ұқсайды, әмиянға сыйып кетеді және бір минуттың ішінде нәтиже береді. Алайда бір маңызды жайт бар — мұндай тесттер барлық қауіпті заттарды анықтай бермейді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Мұндай жапсырмалар спайкинг мәселесіне байланысты ойлап табылған. Спайкинг — адамның білімісіз сусынына алкоголь, есірткі немесе басқа да психоактивті заттарды қосу жағдайлары. Бұл барларда, түнгі клубтарда және кештерде орын алуы мүмкін.
Қағидасы өте қарапайым: жапсырмада химиялық реагенті бар арнайы аймақ бар. Оған сусынның бір тамшысын тамызып, 10-60 секунд күту керек. Егер аймақ түсін өзгертсе, бұл белгілі бір заттың бар екенін көрсетуі мүмкін.
Өндірушілер тест GHB затын анықтауға көмектесетінін мәлімдейді. Бұл зат «сұйық экстази» немесе «джина» деген атпен де белгілі. Ол ұйқышылдық, сананың шатасуы және естен тануға әкелуі мүмкін, ал алкогольмен бірге тіпті қауіпті болады.
Бір қаптамада жинақтамаға байланысты алты немесе 10 бір реттік жапсырма бар. Олар визит карточкасының мөлшеріндей, сондықтан өзіңізбен бірге алып жүруге ыңғайлы. Тексеруден кейін жапсырманы лақтырады.
Егер жапсырма түсін өзгертсе, сусынды ішуге болмайды. Бірақ реакцияның болмауы коктейльдің қауіпсіздігіне кепілдік бермейді. Тест белгілі бір заттарға арналған және басқа есірткілерді немесе седативті препараттарды анықтай алмауы мүмкін.
Сусындарды тексеруге арналған арнайы жапсырмалар Қазақстанда әзірге сатылмайды. Алайда оларды өндірушілердің сайттарынан немесе Amazon-нан тапсырыс беруге болады.
Бағасы бір тест үшін шамамен 2 700 теңгеден басталады. Алты (шамамен 5 300 теңге), 10 (12 200 теңге) және 20 тест (23 100 теңге) бар қаптамалар бар. Баға жеткізу құнынсыз көрсетілген.
Осындай тесттер туралы пікірлерде олардың дәлдігіне күмән туындайды. Мысалы, сатып алушылар кәдімгі ағын су мен бөтелкедегі суды тексергенде жапсырмалар түсін өзгерткенін хабарлаған.
2025 жылы Journal of Forensic Sciences журналында GHB-ға арналған сегіз коммерциялық тестті зерттеу жарияланды. Ғалымдар кейбір тесттер затты жоғары концентрацияда да анықтамайтынын анықтады. Сонымен қатар, сусынның өз түсі нәтижені дұрыс бағалауға кедергі келтіруі мүмкін.
Бұған дейін Kursiv LifeStyle АҚШ-та зорланған студентті қолдау мақсатында басталған #IamJaneDoe акциясы Қазнетте кең қолдауға ие болғанын жазған. АҚШ-та қыз беделді Корнелл университетінің Chi Phi студенттік бауырластығының жеті мүшесін екінші рет топтық зорлауға айыптады.