Sassekstegi turǵyn Lúk Berstoý baqshada keshki as iship otyrǵanda, janynan bir nárse jyldam ushyp ótti. «Sur tústi, qyzǵylt sary qanattary bar birdeńe edi», — deıdi ol. Bul — kolıbrı-kúıe kóbelegi (Hummingbird hawk-moth). Baǵdarlamalyq qamtamasyz etý menedjeri: «Men: «Keremet!» dedim. Mundaı kóbelektiń baryn bilmeýshi edim», — dep eske alady. Berstoý sońǵy aptalarda áleýmettik jelide osy kóbelekti kórgenderi týraly jazǵan kóptegen brıtandyq tabıǵat baqylaýshylarynyń biri. «Bul meniń kúnimdi jasady», — dep jazdy bir Reddit qoldanýshysy kórgen soń. Mamandardyń aıtýynsha, 2026 jyly Ulybrıtanıada kolıbrı-kúıe kóbelekteriniń sany edáýir artýy múmkin, sebebi sońǵy aptalarda olardy baıqaý jıilegen. Ystyq aýa raıy men kúshti jelder bul jándikterdiń kóbin ońtústik aımaqtardan ákelgen sıaqty.
Lúk Berstoý 30 maýsymda áıelimen birge baqshada kolıbrı-kúıe kóbeleginiń býddleıa gúlderimen qorektenip júrgenin baıqaǵan. «Ádette kóretin nárselerden múlde bólek edi», — deıdi ol. Kóbelekti jyldam izdep, Berstoý úıge júgirip kirip, kamerasyn alyp, birneshe sýretke túsirdi. Ol óte jyldam japqysh jyldamdyǵymen túsirse de, kóbelektiń qanattary (sekýndyna shamamen 80 ret qaǵatyn) sýrette sál bulyńǵyr bolyp shyqqanyna tań qaldy.
«Bıyl bizge kolıbrı-kúıe kóbelegi týraly habarlamalar men suraýlar kóp kelip jatyr», — deıdi «Butterfly Conservation» qaıyrymdylyq uıymynyń tirkeý sqemalary jónindegi qyzmetkeri Rıchard Ostın. «Biz bul jaz olar úshin tamasha bolady dep kútemiz». Alaıda Ostın olardyń sanyn ótken jyldarmen salystyrý áli erte ekenin eskertti.
Kolıbrı-kúıe kóbelegin Ulybrıtanıanyń kez kelgen jerinen, Soltústik Irlandıa men Shotlandıanyń soltústiginen de kórýge bolady. Kоróldik entomologıalyq qoǵamynyń qurmetti múshesi Rıchard Harrıngton sońǵy ystyq tolqyndarmen baılanysty jyly ońtústik jelder kóbelekterdiń kóp sanyn Ulybrıtanıaǵa ákelýge kómektesken bolýy múmkin dedi. «Sondaı-aq, Jerorta teńizi aımaǵynda olardyń qorektik ósimdikteri qýrap jatqan shyǵar», — dep qosty ol.
Brıtandyq entomologıa jáne tabıǵat tarıhy qoǵamynyń keńes múshesi Reı Barnettiń aıtýynsha, Ulybrıtanıadaǵy shýaqty aýa raıy adamdardy baqshalarynda kóbirek ýaqyt ótkizýge yntalandyryp, kóbelekti baıqaý múmkindigin arttyrǵan. «Men Brıstolda turamyn, kóptegen adam ony jergilikti jerde tirkep jatyr», — deıdi ol.
Barnetttiń aıtýynsha, eger ǵalamdyq jylyný saldarynan Ulybrıtanıadaǵy qystar jumsaq bola berse, kolıbrı-kúıe kóbelekteriniń turaqtap qalý múmkindigi bar. Qystan ótken eresek daraqtar Ulybrıtanıada únemi kóbeıe alady. Kolıbrı-kúıe kóbeleginiń dernásilderi Ulybrıtanıada keń taralǵan jataǵan qyzylboıaý (lady's bedstraw) jáne qorshaý qyzylboıaýy (hedge bedstraw) sıaqty ósimdiktermen qorektenedi. «Eger aýa raıynyń bul úlgisi jalǵasa berse, kóbelek qysty únemi ótkizetin bolady, ıaǵnı taza qonys aýdarýshy túrden turaqty túrge aınalady», — dedi Barnett. Osylaısha, Ulybrıtanıanyń tabıǵat súıer qaýymy taǵy bir erekshe qonaqty qarsy aldy dep habarlaıdy infohub.kz saıty.