Ulybrıtanıanyń resmı damý kómegi búdjeti 2025 jyly jalpy ulttyq tabystyń 0,44 paıyzyna deıin tómendedi. 2024 jyly bul kórsetkish 0,5 paıyz bolatyn. Iaǵnı qarjylandyrý 987 mıllıon fýnt sterlıńke qysqarǵan. Eń kedeı elderge bólinetin qarajat 6,7 paıyzǵa azaıyp, 118 mıllıon fýntqa kemigen. Bul týraly Syrtqy ister, Dostastyq jáne damý isteri mınıstrligi jarıalaǵan sońǵy derekterge súıenip, infohub.kz saıty habarlaıdy.
Kedeı elderge kómek azaıǵanymen, tabysy ortasha elderge bólinetin úles ósken. Eń kóp qarjy – 18,4 paıyzy – Ulybrıtanıanyń ózinde baspana izdeýshilerge jumsaldy. Bul 2024 jylǵy 20 paıyzdan tómen. Kómek alatyn úsh el – Ýkraına, Iemen jáne Aýǵanstan. Ýkraınaǵa kómek qorǵalǵan, alaıda 2028/29 jyldarǵa qaraı Iemen 28 paıyz, Aýǵanstan 39 paıyz az qarjy alady. Tómen tabysty elderge kómek qysqarǵanymen, tómengi orta tabysty elderge 13 paıyzǵa, joǵarǵy orta tabysty elderge 2 paıyzǵa ósken.
Qaıyrymdylyq uıymdar jelisi Bond-tyń saıasat jáne qorǵaý jónindegi dırektory Gıdeon Rabınovıstiń aıtýynsha, eń kedeı elderdiń zardap shegýi «shoshytarlyq». «Bul qysqartýlardyń adam shyǵyny qazirdiń ózinde sezilýde. Serra-Leonedegi ana densaýlyǵyn qorǵaý baǵdarlamalarynan bastap, Afrıkadaǵy múgedek balalarǵa bilim berýge deıingi mańyzdy gýmanıtarlyq jobalar jabylýǵa májbúr», – dedi ol. «Klımatqa osal jáne qaqtyǵysqa ushyraǵan aımaqtardaǵy shettelgen qaýymdastyqtar Starmer úkimetiniń saıası tańdaýy úshin eń joǵary baǵa tóleýde».
Ulybrıtanıa, Amerıka Qurama Shtattary jáne Eýropanyń kómek qysqartýy gýmanıtarlyq qyzmetkerlerdi dereý ómir saqtaıtyn kómekten basqasyn qysqartýǵa májbúrlep otyr, tipti bul mıllıondaǵan adamnyń ólimine ákelýi múmkin. Osy aıdyń basynda Eseptilik jáne ónimdilik jónindegi belsendi oqý jelisi (Alnap) jarıalaǵan esep boıynsha, ótken jyly qysqartýlar saldarynan 64 mıllıon adam kómek ala almaǵan.
Eseptiń teń avtory Djennıfer Doertıdiń pikirinshe, «gýmanıtarlyq júıedegi bul jıyntyq qysqartýlar rekordtyq qarjy tapshylyǵyn týǵyzyp, basymdyqtardy odan ári qıyndatyp otyr». «Uzaq merzimdi saldar donor úkimetterdiń bolashaq sheshimderine ǵana emes, daǵdarystan zardap shekken úkimetter men jergilikti jáne aımaqtyq qoldaý júıeleriniń syrtqy kómektiń azaıýyna qalaı beıimdeletinine de baılanysty. Eger bul júıeler soqqyny kótere almasa, kómeksiz qalatyn adamdar sany artýy múmkin», – dedi ol.
Bond jelisi jańa premer-mınıstr Endı Bernhemdi óziniń izashary engizgen kómek qysqartýlaryn qaıta qaraýǵa shaqyryp otyr. Rabınovıstiń sózinshe, «Ulybrıtanıanyń kómek búdjetinen qalǵan azǵantaı qarajat eń qajet jerge – ásirese gýmanıtarlyq qajettilik ótkir bolatyn turaqsyz jáne qaqtyǵysqa ushyraǵan elderde – kedeılik pen teńsizdikti azaıtýǵa jumsalýy tıis».