Úndistanda sońǵy toqsandaǵy JİÓ ósimi 7,8 paıyzdy qurap, boljamnan asyp tústi. Biraq bul kórsetkish qoǵamda úlken pikirtalas týdyrdy. Burynǵy qarjy hatshysy Sýbash Garg muny «aıla-sharǵy» dep atap, naqty ósim nebári 2,6 paıyz ekenin aıtty. Onyń pikirinshe, úkimet bıylǵy kórsetkishti kóterý úshin ótken jylǵy JİÓ-ni tómendetip kórsetken. Bul málimdeme teledıdarda aıtylǵannan keıin birden tarap ketti. Úkimet jaqtastary bul aıyptaýlardy joqqa shyǵardy, al synshylar máseleniń túpki sebebi — derekterdiń ashyqtyǵy men senimdiliginiń jetispeýshiligi deıdi. Sońǵy on jylda úkimet derekter ádisnamasyn ózgertip, mańyzdy saýalnamalardy keshiktirip, yńǵaısyz nátıjelerdi jasyrýǵa tyrysqan degen aıyptar bar. Halyqaralyq valúta qory 2023 jylǵy qarashada Úndistannyń ulttyq shottaryn tórt baldyq shkala boıynsha «C» dep baǵalady. Bul — ekinshi eń tómengi kórsetkish. Qordyń esebinde ádisnamanyń eskirgeni, óndiris pen shyǵyn jaǵynan eseptelgen JİÓ arasyndaǵy sáıkessizdikter atap ótildi. Úndistannyń statısıkalyq júıesi buryn bedeldi bolǵanymen, sońǵy jyldary oǵan degen senim azaıǵan. Ekonomıs R. Nagaradj úkimettiń shyndyqty jasyrýǵa tyrysyp jatqanyn aıtady. Onyń aıtýynsha, jumyspen qamtý, kedeılik, densaýlyq saqtaý jáne tutyný derekteriniń ádisnamasy ózgertilip, keıbir saýalnamalardy basqarǵan mamandar jumystan shettetilgen. 2019 jyly úkimet jumyssyzdyq deńgeıi 45 jyldaǵy eń joǵary kórsetkishke jetkenin kórsetetin resmı esepti jarıalamaǵany belgili boldy. Ulttyq statısıkalyq komısıanyń eki sarapshysy narazylyq bildirip, qyzmetinen ketti. Al 2021 jyly táýelsizdikten beri alǵash ret halyq sanaǵy keıinge shegerildi. Ekonomıserdiń pikirinshe, eskirgen demografıalyq derekter áleýmettik kómekterdiń ádiletsiz bólinýine ákeledi. Nagaradj 2014 jyly JİÓ esebine qatysty komıtette jumys istegenin, biraq komıtette talqylanǵan sandar men qorytyndy eseptegi sandardyń sáıkes kelmegenin aıtady. Bir kórsetkish 108 paıyzǵa kóterilip ketken. Alaıda úkimet ekonomıseri bul syndardy joqqa shyǵarady. Premer-mınıstr janyndaǵy Ekonomıkalyq keńesshiler keńesiniń múshesi Shamıka Ravı bul pikirtalasty «shýly jáne saýatsyz» dep atap, synnyń artynda saıası kózqarastar turǵanyn aıtty. Ol HVQ-nyń «C» baǵasy Qytaıdyń da statısıkasyna berilgenin, al ádisnamadaǵy ózgeristerdiń dál HVQ usynǵandaı ekenin jetkizdi. Bul daýlardyń fonynda jas úndisterdiń narazylyǵy tur. Bıyl jastar kóshege shyǵyp, bilim men jumysqa ornalasý júıesindegi kemshilikterdi synady. Azım Premjı ýnıversıtetiniń esebi boıynsha, 25 jasqa deıingi túlekterdiń shamamen 40 paıyzy jumyssyz. Al úkimettik saraptama ortalyǵynyń málimetinshe, 15-29 jas aralyǵyndaǵy 87 mıllıon úndis oqymaıdy, jumys istemeıdi jáne kásibı daıyndyqtan ótpeıdi. Ekonomıserdiń pikirinshe, durys emes derekter sapasyz saıasatqa ákeledi. Ekonomıs Rıtıka Kera óz kitabynda derekter saıasatty baǵyttaıtyn shamshyraq ekenin aıtady. Ol halyq sanaǵynyń keshigýine baılanysty ýrbanızasıa men saýattylyq kórsetkishterinde olqylyqtar bar ekenin, úkimettiń eskirgen derekterge súıenip, azyq-túlik sýbsıdıalaryn bólýde shamamen 100 mıllıon adamnyń qamtylmaı qalǵanyn eseptegen. Bul daý Shrı-Lankada da nazar aýdartty. Jergilikti Daily FT gazeti úndistandyq «teatrlandyrylǵan qoıylymdy» qaıtalamaýǵa shaqyrdy.