Bıologıa páninen ashyq sabaq jospary
Sabaqtyń taqyryby: Uryqjoldastylardyń asa mańyzdy otrádtary
Maqsaty: İ Bilimdilik: Toptyq jáne jeke jumys jasaý arqyly uryqjoldastylarǵa tán erekshe belgilerdi sıpattaı alýyn qalyptastyrý
İİ Uryqjoldastylardyń qurylysy men tirshilik áreketin jorǵalaýshylar jáne qustarmen salystyrý arqyly omyrtqalylar týraly alǵan bilimderin damytý
İİİ Sútqorektilerdiń tabıǵatqa, adamǵa tıgizetin paıdasyn áńgimeleý arqyly olardy qorǵaýǵa tárbıeleý; oqýshylardy toptaǵy is - áreketin josparlap uıymdastyrýǵa, birin - biri tyńdaı bilýge tárbıeleý
Kórnekiligi: Interaktıvti taqta, slaıdtar, sútqorektilerdiń kórinisi
Úı tapsyrmasyn suraý:
İİİ top Jorǵalaýshylar, Qustar, Sútqorektiler.
1. İshteı uryqtanady.
2. Dene temperatýrasy turaqsyz
3. Dene temperatýrasy turaqty.
4. Denesine aralas qan taraıdy.
5. Júregi tórt qýysty.
6. Júregi úsh qýysty
7. Qańqasynda alǵash ret keýde qýysy paıda bolǵan.
8. Tómengi kómekeıi bolady.
9. Kóket paıda bolǵan.
10. Denesi múıizdi qabyrshaqpen qaptalǵan.
11. Etti qarny tis qyzmetin atqarady.
12. Quıymshaq bezi bar.
13. Maı, ter bezderi damyǵan.
14. Jarqanat, úırektumsyq.
15. Qýyǵy bolmaıdy.
16. Tisteri jeke toptarǵa bólingen.
17. Jumyrtqa salyp ta, tirileı týady.
18. Iis sezýi óte jaqsy damyǵan.
19. Dýadaq, bezgeldek, ıtelgi.
20. Gatterıa, qubylǵy
Jańa sabaq:
Qazaqstannyń keń baıtaq tabıǵat aımaqtarynda sútqorektilerdiń 8 otrádtaryna jatatyn 178 túri taralǵan.
Tirek syzba Shatalovtyń tehnologıasy boıynsha:
Sútqorektilerdiń otrádtary
Býnaqdeneqorektiler
Taqtuıaqtylar
Kemirýshiler
Qolqanattylar
Juptuıaqtylar
Eskekaıaqtylar
Qoıantektester
Jyrtqyshtar
Sútqorektiler - dara jynysty. Olar ishteı uryqtanady. Uryq analyq jynys múshesi jatyrda damyp jetiledi. Jatyrdyń qabyrǵasynda uryq pen analyq aǵzanyń arasynda arnaıy múshe «uryqjoldasy»(plasenta ) paıda bolǵan. Ol zat almasýdy rettep otyrady. Ony maldyń shýy dep te ataıdy. Sondyqtan joǵary satydaǵy sútqorektilerdi «uryqjoldastylar» dep ataıdy. Osy jerde jumbaq aıtaıyq: «12 túıe, 10 jylqy, 9 sıyr, 5 eshki, 1, 5 qoıan, 3 túlki,, taba almasań, bul kúlki!»
Býnaqdeneqorektiler otrádyna kirpiler, jupartyshqan, jerteserler, kórtyshqandar jatady.
Kemirýshilerge kámshat qaıyr, qundyz jatady.
Qoıantektester otrádyna qum, or, aq qoıan jatady.
Qolqanattylar otrády - salpańqulaqty, aqbaýyr jarqanat, qatpar erindi jarqanat.
Juptuıaqtylarorády kúıis qaıyratyndar jáne kúıis qaıyrmaıtyndar dep 2 topqa bólinedi. Kúıis qaıyrmaıtyndarǵa shoshqalar men begemottar jatady.
Jyrtqyshtar otrády – aıý, qasqyr, mysyq, sýsar tuqymdastar.
Aıý tuqymdastar - qońyr aıý, aq aıý, aq keýdeli aıý.
Qasqyr tuqymdastar - shıbóri, qasqyr, qarsaq, túlki, qyzyl qasqyr.
Mysyq tuqymdastar - qabylan, qamys jáne shaǵyl mysyqtary, sabanshy, qaraqulaq.
Sýsar tuqymdastar - sýsar, bulǵyn, kúzen, aqqalaq, aqkis, borsyq, ıtaıý, qundyz.
Taqtuıaqtylar - qulan, tapır, kerik, jylqy, tarpan, túzat.
Eskekaıaqtylar – kaspıtúleni.
Qyzyqty materıaldar: «Bilgenge marjan»
Dońyz; atalyǵy - qaban, analyǵy - megejin, tóli - toraı.
Buǵy; atalyǵy – buǵy, analyǵy – maral, tóli – qodyǵa.
Elik; atalyǵy – kúlmiz, analyǵy – sóge, tóli – eńlik.
Arqar; atalyǵy – qulja, tóli – qozyqa.
«Kıiktiń kıesi bar» - dep halyq aqbókendi erekshe qasterleıdi. «Quralaıdyń salqyny», «tekeburqyldaq», «kıiktiń moıynjýary» degen amaldar aqbóken tirshiligindegi erekshe ózgeristerdi ańǵartady.
Bekitý:
Toptastyrý strategıasy:
Uryqjoldastylar
Eki qanaınalym sheńberi bar
Mammologıa
Jylyqandy
Júregi 4 bólikten turady
Sútqorektiler
Kóket
Deńgeılik tapsyrmalar:
İ deńgeı
1. Klas nelikten sútqorektiler dep atalady?
2. Sútqorektilerdiń terisinde qandaı bez bolǵan?
3. Sútqorektiler qandaı klas tarmaǵyna jikteledi?
İİ Deńgeı
1. Sútqorektilerdiń tisteri qandaı toptarǵa bólingen?
2. Sútqorektilerdiń estý múshesi ereksheligi qandaı?
3. İlkiańdarǵa qandaı janýarlar jatady?
İİİ Deńgeı
1. Sútqorektiler qandaı ekologıalyq toptarǵa bólinedi?
2. Sútqorektiler uryǵynyń damý ereksheligin sıpattańyz.
3. Qustar men sútqorektilerdiń qanaınalym júıesiniń erekshelikteri qandaı?
Úıge tapsyrma:
Uryqjoldastylardyń asa mańyzdy otrádtary
Bıologıa páninen ashyq sabaq jospary
infohub.kz redaksıasy · 2024 j. 5 naýryz740 qaralym
#bıologıadan sabaq jospary#uryqjoldastylardyń otrádtary
Usynylady
Saıgak popýlásıasy rekordtyq deńgeıge jetti: bıolog basty qaýipterdi atady
Qazaqstanda kıik sany mıllıondap ósip, biraq bul jaǵdaı jańa qaýipter týdyrýy múmkin. Bıolog Qajym Jumalıev bul máseleniń sebepteri men saldary týraly aıtty.
infohub.kz редакциясы·2026 j. 8 maýsym
Mańǵystaýdaǵy Ústirt qoryǵynda Altynqyz esimdi barys qaıta kórindi
Sırek kezdesetin barys Altynqyz bıyl naýryz jáne mamyr aılarynda fototuzaqqa túsip, zertteýshilerdi qýantty. Ol 450 shaqyrymnan astam qashyqtyqty júrip ótken.
infohub.kz редакциясы·2026 j. 7 maýsym
Kofe ishekterge qalaı áser etedi: ǵalymdardyń jańartylǵan zertteýi
Irlandıalyq ǵalymdar kofe ishýdiń adam aǵzasyna, ásirese ishek mıkroflorasyna áserin zerttedi. Nátıjeler qyzyqty boldy.
infohub.kz редакциясы·2026 j. 6 maýsym
← ArtqaDerekköz: bilimdiler.kz

