Uıqysyzdyqtan zardap shegetin adamdar ınsýltke jıi ushyrap, aýrýhanaǵa túsýi múmkin, sondaı-aq mıdyń keıbir aýrýlary men psıhıkalyq buzylystarǵa shaldyǵý qaýpi joǵary. Osyndaı tujyrymǵa halyqaralyq zertteýshiler toby buǵan deıingi ǵylymı eńbekterdegi uıqysyzdyqtyń densaýlyqqa tıgizetin jeti saldary týraly derekterdi taldaı otyryp keldi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Taldaý nátıjeleri Sleep Medicine Reviews jýrnalynda jarıalandy. Ǵalymdar MEDLINE jáne EMBASE medısınalyq bazalaryndaǵy 2025 jyldyń tamyzyna deıin jaryq kórgen maqalalardy zerttedi. Sholýǵa sondaı-aq ınsýlt, óndiristik jaraqattar jáne aýrýhanaǵa túsýge arnalǵan úsh jańa júıelik sholý engizildi.
Insýltke qatysty taldaýǵa 1,3 mıllıonnan astam adamnyń derekteri kirdi. Uıqysyzdyqtan zardap shegetinderde ınsýlt qaýpi osy uıqy buzylysy joq adamdarmen salystyrǵanda 26%-ǵa joǵary boldy.
Sondaı-aq uıqysyzdyq kez kelgen sebeppen aýrýhanaǵa túsý yqtımaldyǵynyń joǵarylaýymen baılanysty boldy. Úsh zertteýdiń derekteri boıynsha aýrýhanaǵa túsý múmkindigi 28%-ǵa artqan.
Zertteýler uıqysyzdyqty depressıa jáne sýısıdtik minez-qulyqpen baılanystyrdy. Kóptegen sholýlar uıqysyzdyq pen demensıa arasyndaǵy baılanysty da anyqtady, alaıda jekelegen jumystardyń nátıjeleri ártúrli boldy.
Uıqysyzdyq kezinde adam uıyqtaýǵa múmkindigi bolsa da, uıqyǵa ketý nemese uıqyny ustap turý qıyndyqtaryn bastan keshiredi, bul kúndizgi qyzmettiń buzylýymen qatar júredi.
Avtorlar alynǵan nátıjeler baılanysty kórsetetinin, biraq uıqysyzdyqtyń ınsýltti, demensıany nemese basqa aýrýlardy tikeleı týdyratynyn dáleldemeıtinin atap ótti. Zertteý densaýlyq jaǵdaıyn baǵalaý kezinde uıqy buzylystaryna kóbirek kóńil bólý qajettigin kórsetedi.
Buǵan deıin endokrınolog dáriger Kursiv Health-ke uıqy máseleleri kezinde melatonındi qabyldaý erejeleri týraly aıtqan bolatyn.