Elektrondy temekilerge arnalǵan suıyqtyqtarǵa jıi qosylatyn tanymal hosh ıistendirgish vanılın adamnyń embrıonaldy jasýshalarynyń qalypty damýyn buzýy múmkin. Kalıfornıa ýnıversıtetiniń Rıversaıd qalasyndaǵy ǵalymdary zerthanalyq zertteý júrgizip, osyndaı qorytyndyǵa keldi, dep habarlaıdy infohub.kz.
Avtorlardyń aıtýynsha, nátıjeler veıpıngtiń júktilikke jáne túsik tastaýǵa áserin túsindirýi múmkin.
«Elektrondy temeki qoldanatyn júkti áıelderde veıpıngtiń embrıon damýyna qalaı áser etetini týraly óte az belgili. Sondyqtan biz elektrondy temekilerde joǵary konsentrasıada jıi qoldanylatyn vanılınniń adam embrıondarynyń damýyna teris áser etetinin anyqtaý úshin zertteý júrgizdik», — deıdi Kalıfornıa ýnıversıtetiniń molekýlalyq, jasýshalyq jáne júıelik bıologıa kafedrasynyń profesory Prú Talbot.
Ǵalymdar 3 aptalyq adam embrıondarynyń jasýshalaryna uqsas adamnyń embrıonaldy baǵanaly jasýshalaryn paıdalanyp birqatar zerthanalyq synaqtar júrgizdi. Olar jasýshalardy vanılınniń nanomolárly (tómen) nemese mıkromolárly (joǵary) konsentrasıalaryna ushyratty.
«Biz mıkromolárly konsentrasıalar jasýshalardy óltiretinin anyqtadyq. Nanomolárly konsentrasıalar jasýshalardyń plúrıpotenttiligin, ıaǵnı barlyq jasýsha túrlerine damý qabiletin joǵaltýyna ákeldi. Vanılın sonymen qatar baǵanaly jasýshalardyń ektodermaǵa nemese mezodermaǵa emes, endodermaǵa dıferensıasıasyn týdyrady», — dedi Prú Talbot.
Endoderma — ishek pen tynys alý joldarynyń shyryshty qabyǵy paıda bolatyn embrıonaldy tin. Talbot bul ózgerister óte mańyzdy jáne embrıondardyń qalypty damýyna kedergi keltirýi múmkin ekenin atap ótti.
Zertteýshiler elektrondy temekilerdegi mentol hosh ıistendirgishin de zerttep, onyń adamdarda tynys alý aýrýlarynyń damýyna yqpal etetinin anyqtady. Qazir olar elektrondy temekilerde jıi qoldanylatyn sıntetıkalyq salqyndatqysh WS-23-ti zerttep, mentol men WS-23-tiń embrıonaldy jasýshalardyń dıferensıasıasyna áserin qarastyrýda.
Degenmen, jumysta avtorlardyń qorytyndylary zerthanalyq zertteýge negizdelgendikten, ǵalymdar uqsas áserler áıelder men olardyń embrıondarynda da baıqalatynyna senimdi bola almaıtyny atap ótiledi. Bul úshin qosymsha zertteýler qajet.