Iemenniń ıranshyl hýsıtteri Qyzyl teńizde júzip kele jatqan Saýd Arabıasynyń eki munaı tankerine shabýyl jasaǵanyn málimdedi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Hýsıtterdiń áskerı ókili Iahá Sarıdiń sársenbidegi málimdemesinshe, «ENCELA» jáne «LAYLIA» atty eki tanker «áskerı kúshter qabyldaǵan blokada sheshimin buzǵany úshin» nysanaǵa alynǵan. Shabýyl birneshe balıstıkalyq jáne qanatty zymyrandar, sondaı-aq ushqyshsyz ushý apparattary arqyly jasalyp, kemelerde órt shyqqan. Sarıdiń aıtýynsha, budan bólek onǵa jýyq keme baǵytyn ózgertip, keri qaıtýǵa májbúr bolǵan.
Saýd Arabıasy bul málimdemelerge ázirge túsinik bermegen. Alaıda Ulybrıtanıanyń teńiz saýda operasıalary (UKMTO) bir tankerge shabýyl jasalǵany týraly habar alǵanyn rastady. Olardyń málimetinshe, tanker kapıtany belgisiz oq-dáriniń tıýinen bortta órt shyqqanyn habarlaǵan, ekıpaj órtpen kúresip jatyr.
On jyldan astam ýaqyt boıy Iemen úkimeti men ony qoldaıtyn Saýd Arabıasy bastaǵan koalısıaǵa qarsy soǵysyp kele jatqan hýsıtter 20 shildede Saýd Arabıasyna teńiz blokadasyn jarıalaǵan bolatyn. Buǵan deıin Iemen úkimeti ırandyq ushaqtyń qonýyna tosqaýyl qoıý maqsatynda hýsıtter baqylaýyndaǵy Sana áýejaıyn bombalaǵan edi. Bul tórt jyldaǵy eń aýyr zorlyq-zombylyq oqıǵalarynyń biri sanaldy.
Saýd Arabıasy hýsıtterdiń «Rıad ıemendikterge qorshaý jasady» degen aıyptaýyn joqqa shyǵardy. Al hýsıtterdi synaýshylar olardyń Iordanıanyń Amman men Sana arasynda áýe reısterin qaıta bastaý týraly usynysynan bas tartqanyn atap ótedi.
AQSh pen Izraıldiń Iranǵa qarsy soǵysy kezinde Úrmiz buǵazy arqyly júk tasymaly buzylǵandyqtan, Saýd Arabıasy munaıdy Qyzyl teńiz jáne Bab-ál-Mandeb buǵazy arqyly balamarshrýtpen jóneltýge tyrysyp kelgen. Alaıda endi bul jol hýsıtterdiń qaýpine ushyrap otyr.
Hýsıtter 2023 jylǵy qazanda Izraıldiń Gazadaǵy genosıdtik soǵysy bastalǵannan keıin Bab-ál-Mandeb mańyndaǵy kemelerge shabýyldar jasap, jahandyq saýdany álsiretken bolatyn. Shabýyldar 2025 jylǵy qazanda Gazada «atysty toqtatý» jarıalanǵannan keıin ǵana toqtady.
Qyzyl teńizdi Aden shyǵanaǵymen jalǵaıtyn Bab-ál-Mandeb buǵazy — álemdegi eń mańyzdy keme joldarynyń biri, ásirese munaı eksporty úshin. Buǵazdyń eń tar jeriniń eni nebári 29 shaqyrym bolǵandyqtan, kemeler tek eki arnamen — biri kirýge, biri shyǵýǵa arnalǵan. 2024 jyly bul buǵaz arqyly shamamen 4,1 mıllıard barel shıki munaı men munaı ónimderi tasymaldanǵan, bul álemdik kólemniń 5 paıyzyn qurady. Izraıl men AQSh osy jyldyń aqpan aıynyń sońynda Iranǵa soǵys ashqannan beri Úrmiz buǵazy is júzinde jabyq. Eger Bab-ál-Mandeb te jabylsa, álemdik munaı men gaz jetkiziliminiń 25 paıyzy buǵattalýy múmkin.