Japon ıeni AQSh pen Japonıa valútany qoldaý úshin úılestirilgen aralasý jasaǵannan keıin úsh aı ishindegi eń joǵary deńgeıge jetti. Dúısenbide ıen AQSh dollaryna qatysty ¥155-ke deıin nyǵaıyp, mamyr aıynyń basynan bergi eń joǵary kórsetkishke jetti. Bul Tokıo men Vashıngtonnyń ótken aptanyń sońynda sırek kezdesetin birlesken valútalyq aralasý jasaǵanyn rastaýynan keıin boldy.
Japonıanyń qarjy mınıstrligi dúısenbide eki úkimettiń ıendi satyp alý boıynsha úılestirilgen aralasý jasaǵanyn jáne odan ári shara qoldanýdan tartynbaıtynyn málimdedi. Bul aralasý ıen ótken aptada dollarǵa shaqqanda ¥164-ke jýyq 40 jyldyq mınımýmǵa álsiregennen keıin jasaldy.
Donald Tramp jeksenbide tilshilerge: «Olardyń ıeni álsirep jatyr, olar azdap kómek qalady. Biz árqashan Japonıanyń janyndamyz», — dedi. Ien sońǵy aılarda Japonıadaǵy qaryz alý quny basqa damyǵan ekonomıkalarmen salystyrǵanda tómen bolǵandyqtan álsiredi. Bul aıyrmashylyq ınvestorlardyń ıendi arzan qaryzǵa alyp, joǵary kiristi dollar aktıvterin satyp alatyn «kerrı-treıd» dep atalatyn qubylysty kúsheıtti.
Sondaı-aq ıenge Japonıa premer-mınıstri Sanae Takaıchıdiń ekonomıkany yntalandyrý úshin salyq jáne shyǵys sharalaryn qoldanýǵa degen umtylysy men Ortalyq banktiń paıyzdyq mólsherlemeni kóterýine syn aıtýy ınvestorlardyń alańdaýshylyǵyn týdyrdy. Bul eldegi qaryz alý qunyn da arttyrdy.
AQSh qarjy mınıstri Skott Bessent Vashıngton «odan ári birlesken aralasýǵa qatysýdan tartynbaıtynyn» aıtty, sonymen qatar Japonıanyń ortalyq bankinen paıyzdyq mólsherlemeni odan ári kóterýdi talap etti. Senbide kabınet otyrysy kezinde túsirilgen Bessenttiń bloknotynyń fotosýretinde onyń «isteletin ister» tiziminde 5-10 mıllıard dollar kóleminde ıen satyp alý bar ekeni kórsetildi.
Bul Japonıa men AQSH-tyń 2011 jylǵy naýryzdan beri alǵashqy birlesken áreketi. Sol kezde Tohoký jer silkinisi men sýnamıden keıin ıendi álsiretý úshin birlesken aralasý jasalǵan bolatyn. MUFG bankiniń valúta sarapshysy Lı Hardman: «Odan ári birlesken aralasý qaýpi jáne Japonıa Ortalyq bankiniń mólsherlemeni tezdetýi ıenge qosymsha qoldaý kórsetip, spekýlánttardyń ıen boıynsha qysqa pozısıalaryn ulǵaıtýyna jol bermeıdi», — dedi.
Oxford Economics konsaltıńtik kompanıasy AQSH-Japonıa úılestirilgen aralasýy ıenniń álsireý úrdisin ózgertýge jetkiliksiz bolatynyn aıtty. «Japonıa Ortalyq bankiniń mólsherlemeni tezdetýi týraly naryqtaǵy boljamdar ósip jatqanyna qaramastan, biz ortalyq bank jeltoqsanǵa deıin kútedi dep esepteımiz, óıtkeni aralasý ıenniń kúrt qunsyzdaný qaýpin azaıtady jáne Ortalyq bankke Taıaý Shyǵystaǵy qaqtyǵystyń jáne burynǵy mólsherleme kóterýlerdiń ekonomıkaǵa áserin baǵalaýǵa kóbirek ýaqyt beredi», — delingen habarlamada.