IýNESKO-nyń Dúnıejúzilik mura komıteti Izraıldiń qarsylyǵyna qaramastan, basyp alynǵan Batys jaǵalaý men Lıvandaǵy birqatar nysandy qaýip tóngen muralar tizimine engizdi dep habarlaıdy infohub.kz.
Pýsanda ótken IýNESKO otyrysynda komıtet tótenshe rásimmen alty nysandy birdeı Dúnıejúzilik mura jáne qaýip tóngen muralar tizimine engizdi. Mundaı sheshim aımaqtaǵy qaqtyǵystar saldaryn eskere otyryp qabyldandy.
Tizimge Batys jaǵalaýdaǵy kıeli kitapta atalatyn arheologıalyq eskertkish pen Lıvannyń ońtústigindegi bes qamal endi. Olardyń bireýin jaqynda Izraıl áskerleri basyp alǵan bolatyn. IýNESKO-ǵa múshe memleketter tizimdi maquldady, biraq Izraıl Syrtqy ister mınıstrligi olardyń qabyldanbaýy úshin naýqan júrgizgen.
Batys jaǵalaýdaǵy Sebastıa – Nablýs mańyndaǵy tóbede ornalasqan. Tarıhshylar ony ejelgi Samarıa, ıaǵnı bıblıalyq Israıl patshalyǵynyń astanasy dep sanaıdy. Qırattar temir dáýirinen bastap rım, vızantıa jáne ıslam dáýirlerin qamtıdy. Hrıstıan jáne ıslam dástúrleri boıynsha Shomyldyrýshy Jaqıa osy jerde jerlengen.
Palestına sheneýnikteri bul tizimge 2012 jyly ótinish bergen bolatyn. Olardyń aıtýynsha, nysan qorǵaýdy qajet etedi, sebebi Izraıl bıligi aınaladaǵy 200 gektardaı jerdi ulttyq saıabaq retinde ıemdenbek. Bul joba qorshaý, kirý aqysy jáne tek ızraıldikterge arnalǵan jol salýdy kózdeıdi, bul palestınalyq týrısik bızneske zıan keltirýi múmkin.
Lıvanda Ámil taýy mańyndaǵy bes qamal tizimge endi. Olardyń ishinde Bofort – ızraıldik kúshter mamyrda Hezbollamen soǵys kezinde basyp alǵan ortaǵasyrlyq bekinis. Lıvan Mádenıet mınıstrligi ızraıldik bombalaý Shamaa qamalyn joıyp, Bofortqa qaýip tóndirgenin málimdedi.
Izraıl buǵan qarsy shyǵyp, Hezbolla Bofortty astyndaǵy týnelderi bar áskerı pozısıaǵa aınaldyrdy dep aıyptaıdy. Lıvandyq delegat bul aıypty joqqa shyǵaryp, 2000 jyly ızraıldik áskerler ońtústikten ketkennen beri qamaldar tek týrızmge qyzmet etip kele jatqanyn aıtty.
Bul daý Izraıl men BUU agenttigi arasyndaǵy kelisimsizdikti kórsetedi. Izraıl 2019 jyly IýNESKO-dan shyǵyp, ony birjaqty dep aıyptaǵan bolatyn, qazir tek baqylaýshy retinde qatysady. Izraıl Syrtqy ister mınıstri Batys jaǵalaýdaǵy tizim «osy jerge ıahýdılerdiń baılanysyn joıýǵa» baǵyttalǵanyn málimdedi. Palestınalyq delegat kerisinshe, Sebastıa turǵyndaryn «okýpasıa men shekteýlerge qaramastan» nysandy qorǵaǵany úshin maqtady.
Buǵan deıin apta basynda Lıvannyń ejelgi Tır qalasy da qaýip tóngen muralar tizimine qosylǵan. Al Jazeera jýrnalısik tergeýi qańtardan maýsymǵa deıingi spýtnıktik sýretterdi salystyra otyryp, qalada ádeıi jer tazartý men buzý úlgisin anyqtady.