Zambıada prezıdent pen parlamentti saılaý úshin daýys berý ótip jatyr. Segiz mıllıonnan astam adam saılaýshy retinde tirkelgen. Daýys berý jergilikti ýaqyt boıynsha saǵat 06:00-de (04:00 GMT) bastalyp, 18:00-de aıaqtalady, dep habarlaıdy infohub.kz.
Bul saılaý Zambıanyń Afrıkadaǵy eń turaqty demokratıalyq elderiniń biri retindegi bedeline syn bolyp tabylady, ásirese saıası bostandyqtarǵa qaýip tónip turǵan kezde. Jumyssyzdyq pen ómir súrý qunynyń ósýi saılaýshylar úshin basty máseleler bolyp qalýda.
Prezıdent Hakaınde Hıchılema eldi ekonomıkalyq qalpyna keltirýden ótkizip, ekinshi merzimge saılanýǵa umtylýda. Alaıda kópshilik ómir súrý qunynyń áli de joǵary ekenin aıtady.
Búletenge on tórt kandıdat engen, biraq báseke negizinen qazirgi prezıdent pen onyń basty qarsylasy Braıan Mýndýbıle arasynda ótip jatyr. Mýndýbıle 2011-2021 jyldary bılik qurǵan Patrıottyq maıdan (PM) úkimetinde burynǵy mınıstr bolǵan. Onyń koalısıasy qaıtys bolǵan burynǵy prezıdent Edgar Lýngýdyń jaqtastarynan qoldaý alady.
Lýngý bir jyldan astam ýaqyt buryn qaıtys boldy, al onyń denesi Ońtústik Afrıkada áli kúnge deıin jerlenbegen. Bul Lýngý otbasy men Hıchılema arasyndaǵy shıelenisti daýǵa baılanysty, bul Zambıadaǵy saıası alaýyzdyqty odan ári ýshyqtyrdy.
64 jastaǵy Hıchılema 2021 jylǵy saılaýda altynshy áreketinde jeńiske jetken edi. Ol sońǵy bes jyldyq merzimdi qamtamasyz etý úshin jumys oryndaryn qurýǵa jáne aýqymdy ınfraqurylymdyq jobalarǵa súıenýde.
26 jastaǵy Mvıche Nalýpýmbve daýys berý oryndary ashylǵanǵa deıin kóp ýaqyt buryn kezekke turǵan júzdegen adamnyń biri boldy. «Zambıalyqtar kóńili qalǵan, bul saılaý 50-50, sondyqtan biz bárimiz ózgeris jasaý úshin erte keldik», — dedi ol AFP agenttigine.
«Men HH-ǵa daýys berdim, óıtkeni ol bizge qamqorlyq jasaıdy», — dedi Zambıa ýnıversıtetiniń 29 jastaǵy stýdenti Djeıms Fırı Reuters agenttigine, prezıdenttiń jıi qoldanylatyn laqap atyn paıdalanyp. «Ol tamaqaqyny qaıta engizgennen keıin jaǵdaı jaqsardy», — dedi ol.
47 jastaǵy dánekerleýshi, tórt balanyń ákesi Semúel Chıtendve Mýndýbılege daýys bergenin aıtty. «Men jańa ǵana bireýdi jumystan shyǵaryp keldim. Biz ekonomıkalyq progres týraly áńgimelerden sharshadyq», — dedi ol Reuters-ke.
Prezıdenttikke úmitker jeńiske jetý úshin 50 paıyzdan astam daýys alýy kerek, áıtpese 37 kún ishinde ótetin ekinshi týrǵa jol beriledi.