Zambıa bıligi tabıǵatta ózdiginen ólgen jabaıy janýarlardyń etin jeýge bolmaıtynyn eskertti. Sebebi ondaǵan jabaıy janýar — sýsıyrlar, pilder, býıvoldar men bir qoltyraýyn — topan aýrýynan qyrylǵan. Bul týraly infohub.kz saıty habarlaıdy.
Apattarǵa qarsy kúres agenttiginiń ókili demalys kúnderi Mýnámadzı ózeniniń mańynda ólgen jabaıy janýarlardyń etin jegen 12 adam aýrý juqtyrǵanyn málimdedi. Ol halyqty tabıǵı jolmen nemese belgisiz sebepterden ólgen janýarlardyń etin tutynbaýǵa shaqyryp, mundaı jaǵdaılardy dereý habarlaýdy surady.
Sonymen qatar bılik aýrýdyń taralý aýqymy men onymen baılanysty qaýipter tolyq anyqtalǵansha, zardap shekken aımaqta ań aýlaýdy toqtata turýǵa shaqyrdy. Resmı tulǵalar indettiń geografıalyq shegin áli naqtylaı almaı otyr, epıdemıologıalyq baqylaý men zerthanalyq tekserýler jalǵasyp jatyr.
Topan aýrýy Zambıada ejelden kezdesedi, alaıda adam ólimi sırek tirkeledi. 2023 jyly elde «buryn-sońdy bolmaǵan órshý» oryn alyp, tórt adam qaza tapqan, indet 10 provınsıanyń toǵyzyna taraǵan. 2011 jyly taǵy bir aýqymdy órshý tirkelip, 500-den astam jaǵdaı tirkelgen, bes adam juqtyrǵan sýsıyrlardyń etin jegennen keıin qaıtys bolǵan.
Mýchınga provınsıasyndaǵy Mýnámadzı ańshylyq sharýashylyq aımaǵyndaǵy sońǵy órshý kezinde Zambıanyń apattardy basqarý jáne olardyń saldaryn azaıtý bólimi shilde aıynan beri 46 sýsıyr, segiz pil, bes býıvol jáne bir qoltyraýyn qyrylǵanyn habarlady.
«Osy jabaıy janýarlardyń óliminiń qaıǵyly jaǵy — ólekselerdi jergilikti turǵyndar jep qoıdy, olar azyq retinde soǵan súıenedi», — dedi bólimniń ulttyq úılestirýshisi Norman Chıpakýpaký.
Adam ólimi tirkelgen joq, aýrý juqtyrǵan 12 adam qazir em qabyldap jatyr.
Topan aýrýyn Bacillus anthracis bakterıasy týdyrady. Ol negizinen topyraqta jyldar boıy jasyrynyp jatqan spora túrinde saqtalyp, janýarǵa jutyný, jaraqat nemese jara arqyly enedi. Kóbine jaıylymda júretin malǵa áser etip, kenet ólimge ákelýi múmkin. Aýrý janýardan adamǵa lastanǵan mal ónimderimen janasý arqyly juǵady.
Zambıalyqtarǵa kenetten ólgen nemese topan aýrýyna kúdikti janýarlardyń etin tutynýǵa, satýǵa, taratýǵa nemese óńdeýge bolmaıtyny eskertildi. Sondaı-aq halyqqa jabaıy janýarlardy ustaýǵa jol bermeýge keńes berildi.