Qazaqstandyqtardyń zeınetaqy jınaqtary qarqyndy ósip, rekordtyq deńgeıge jetti. 2026 jylǵy 1 shildedegi jaǵdaı boıynsha Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qorynda (BJZQ) 28,09 trln teńge jınaqtalǵan, bul byltyrǵydan 4,08 trln teńgege (17%) artyq, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Zeınetaqy shottarynyń sany da artyp keledi: shilde basynda olardyń sany 18,78 mln-ǵa jetti, bul ótken jylmen salystyrǵanda 1,11 mln-ǵa (6,3%) kóp. Onyń 12,8 mln-y — jeke zeınetaqy shottary, al 5,97 mln-y — jumys berýshiniń mindetti zeınetaqy jarnalary esepke alynatyn shartty shottar.
Alaıda BJZQ shottardyń jalpy sany salymshylardyń naqty belsendiligin kórsetpeıtinin atap ótedi, óıtkeni oǵan zeınetkerlerdiń, múgedektigi bar adamdardyń, áskerı qyzmetshilerdiń, shetelge turaqty turýǵa ketken azamattardyń, sondaı-aq jarnalary endi túspeıtin qaıtys bolǵan salymshylardyń shottary kiredi.
Neǵurlym obektıvti kórsetkish — jyl ishinde keminde bir jarna túsken belsendi shottardyń sany. 2026 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda olardyń sany 7,2 mln-nan 7,34 mln-ǵa deıin ósti, al ondaǵy jınaq kólemi 20,95 trln-nan 22,24 trln teńgege deıin ulǵaıdy.
Belsendi shottardyń negizgi bóligin mindetti zeınetaqy jarnalaryn turaqty tóleıtin azamattar quraıdy. Alty aı ishinde olardyń sany 6,77 mln-nan 6,93 mln adamǵa deıin ósti, al jınaq kólemi — 20,1 trln-nan 21,07 trln teńgege deıin.
Qor tólem tártibiniń jaqsarǵanyn da atap ótedi. 2025 jyly jaldamaly jumysshylar arasynda mindetti zeınetaqy jarnalaryn tóleý turaqtylyǵynyń ortasha kórsetkishi jylyna 8,95-ten 8,98 tólemge deıin ósti, al ózin-ózi jumyspen qamtyǵandar arasynda — 7,36-dan 7,53-ke deıin. Jylyna 6-dan 12 jarnaǵa deıin jaldamaly jumysshylardyń 80%-y jáne ózin-ózi jumyspen qamtyǵandardyń 64%-y aýdarǵan.
Taǵy bir úrdis jarnalar tólenetin tabys deńgeıine qatysty. 2025 jyly eń tómengi jalaqydan tómen tabystan jarna aýdarylǵan belsendi shottardyń úlesi 12%-dan 9%-ǵa deıin qysqardy. Sonymen qatar medıanalyq jáne ortasha aılyq jalaqy aralyǵyndaǵy tabystan jarna túsetin shottar sany artty.
2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha jaldamaly jumysshylar arasynda jınaqtaýshy zeınetaqy júıesimen qamtý 91%-ǵa jetti. BJZQ bul resmı jumyspen qamtylǵan azamattardyń óz zeınetaqy jınaqtaryn qalyptastyrýǵa tolyqtaı derlik qatysýyn kórsetedi dep sanaıdy. Sonymen qatar qor ózin-ózi jumyspen qamtyǵan halyqty júıege odan ári tartý qajettigin atap ótedi.
Eske salaıyq, sońǵy jyldary jeke basqarýshy kompanıalar zeınetaqy aktıvteriniń kiristiligi boıynsha Ulttyq bankten jıi asyp tústi. Al 2025 jyly joǵary ınflásıalyq qysym kezeńinde retteýshi naqty kiristilikke áreń qol jetkizdi.
2026 jyldyń maýsymynda BJZQ Qazaqstandaǵy eń tómengi jetkiliktilik shegin jańartyp, olardy jańa ádisteme boıynsha 79%-ǵa jáne odan da kópke kóterdi. Qordyń ózi shekterdiń kóterilýin ınflásıamen túsindirdi.