Jasandy ıntellekt alǵash ret Dúnıejúzilik muhıttaǵy qalqymaly baldyrlardyń taralýyna aýqymdy taldaý júrgizip, olardyń qarqyndy ósýin anyqtady. Bul jaǵalaý aımaqtaryna eleýli qaýip tóndirýi múmkin, dep habarlaıdy infohub.kz.
Ońtústik Florıda ýnıversıteti men Ulttyq muhıt jáne atmosferalyq zertteýler basqarmasynyń (NOAA) mamandary 2003-2022 jyldar aralyǵynda túsirilgen 1,2 mıllıon spýtnıktik sýretti óńdeý úshin tereń oqytý ádisterin qoldandy. Zertteý nátıjeleri Nature Communications jýrnalynda jarıalandy.
Taldaý kórsetkendeı, Jer muhıttary birte-birte makrobaldyrlardyń qarqyndy ósýine qolaıly jańa kezeńge ótýde. Ashyq muhıtta qalqymaly baldyrlar shoǵyrlary mollúskiler men balyqtar úshin mańyzdy pana bolyp tabylady, alaıda olardyń jaǵaǵa jappaı shaıylýy úlken ekologıalyq jáne qarjylyq problemalar týǵyzady. Baldyrlardyń shirýi jaǵymsyz ıis shyǵarady, adam densaýlyǵyna zıan keltiredi jáne jaǵalaý týrızmin joıady.
2008-2022 jyldar aralyǵynda tropıkalyq Atlantıka men Tynyq muhıtynyń batys bóliginde baldyrly mattardyń aýdany jyl saıyn 13,4%-ǵa ósti. Ǵalymdardyń pikirinshe, munyń negizgi sebepteri — qurlyqtan keletin qorektik zattardyń aǵyndysy, muhıt aǵystarynyń ózgerýi jáne sýdyń jahandyq jylynýy.