Japon zertteýshileri teri qurylymynyń buzylýyn kózge kórinetin zaqymdar paıda bolǵanǵa deıin anyqtaı alatyn tehnologıa jasady, dep habarlaıdy infohub.kz.
Hırosıma ýnıversıtetiniń jetekshiligimen halyqaralyq ǵalymdar toby adam kollagenindegi tereń ózgeristerdi eń erte kezeńderde tanıtyn ádis jasady. Jumystyń nátıjeleri «ACS Nano» jýrnalynda jarıalandy.
Mamandar kollagenniń talshyqtary jińishkermeı nemese úzilmeı turyp, onyń molekýlalyq uıymdasýynan aıyryla bastaıtynyn anyqtady. Dástúrli keskindeý ádisteri aqýyz jaqtaýynyń tek kórinetin zaqymdanýyn ǵana tirkeıdi, al mıkro deńgeıdegi bastapqy ózgeristerdi ótkizip jiberedi. Jasyryn buzylystardy anyqtaý úshin avtorlar optıkalyq keskindeýdi hıroptıkalyq spektroskopıamen biriktirdi. Olar sınhrotrondyq sáýlelený negizindegi vakýmdyq últrakúlgin aınalmaly dıhroızmdi (SR-VUVCD) jáne kvanttyq-kaskadty lazermen kópólshemdi vıbrasıalyq aınalmaly dıhroızmdi (MultiD-QCL-VCD) qoldandy.
Tájirıbeler tindegi kollagen kólemi ózgerissiz qalýy múmkin ekenin, al onyń ishki arhıtektýrasy men hıraldiligi buzylyp jatqanyn kórsetti. Zertteýdiń birinshi avtory Álı Haıder muny kitaptyń betteri zaqymdanbaı turyp, ondaǵy sózderdiń reti ózgerýimen salystyrdy. Jobaǵa sondaı-aq Kúsú ýnıversıteti, Kýmamoto ýnıversıteti, Ehıme ýnıversıteti, Germanıadaǵy Maks Plank atyndaǵy ıntellektýaldyq júıeler ınstıtýty, AQSH-taǵy Djordjıa tehnologıalyq ınstıtýty jáne Ulybrıtanıadaǵy Glazgo ýnıversıtetiniń mamandary qatysty. Profesor Kasýıa Inoýe jańa tásil teriniń qartaıýyn, jaralardyń jazylýyn baqylaýǵa jáne medısınalyq prosedýralardyń tıimdiligin qaıtymsyz saldarlar oryn alǵanǵa deıin baǵalaýǵa kómektesetinin atap ótti.